vua lê tương dực

Lê Tương Dực
黎襄翼帝
Vua VN
Hoàng đế Đại Việt
Trị vì23 mon một năm 1510 -
8 mon 5 năm 1516
6 năm, 110 ngày

Tiền nhiệmLê Uy Mục
Kế nhiệmLê Quang Trị
Lê Chiêu Tông
Thông tin yêu chung
Sinh16 mon 7, 1495
Mất8 mon 5, 1516 (20 tuổi)
hồ Chu Tước, phường Bích Câu, Đông Kinh
An tángNguyên Lăng (元陵)
Thê thiếpKhâm Đức Hoàng hậu
Hậu duệ
Hậu duệ
Bảo Túc công chúa
Công chúa Thọ Nguyên
Công chúa Thọ Kính
Tên thật
Lê Oanh (黎瀠)
Lê Trừu (黎晭)
Niên hiệu
Hồng Thuận (洪順)
Thụy hiệu
  • Linh Ẩn vương vãi (靈隱王)
  • Tương Dực đế (襄翼帝)
Miếu hiệu
Không có
Tước hiệuNhân Hải động chủ (仁海洞主, 1510 - 1516)
Hoàng tộcHoàng triều Lê
Thân phụLê Tân
Thân mẫuTrịnh Thị Tuyên
Vua mái ấm Hậu Lê
Lê Thái Tổ 1428-1433
Lê Thái Tông 1434-1442
Lê Nhân Tông 1443-1459
Lê Nghi Dân 1459-1460
Lê Thánh Tông 1460-1497
Lê Hiến Tông 1498-1504
Lê Túc Tông 1504
Lê Uy Mục 1505-1509
Lê Tương Dực 1509-1516
Lê Chiêu Tông 1516-1522
Lê Cung Hoàng 1522-1527
Lê Trang Tông 1533-1548
Lê Trung Tông 1548-1556
Lê Anh Tông 1556-1573
Lê Thế Tông 1573-1599
Lê Kính Tông 1600-1619
Lê Thần Tông (lần đầu) 1619-1643
Lê Chân Tông 1643-1649
Lê Thần Tông (lần hai) 1649-1662
Lê Huyền Tông 1663-1671
Lê Gia Tông 1674-1675
Lê Hy Tông 1676-1705
Lê Dụ Tông 1705-1729
Lê Duy Phường 1729-1732
Lê Thuần Tông 1732-1735
Lê Ý Tông 1735-1740
Lê Hiển Tông 1740-1786
Lê Mẫn Đế 1786-1789
  • x
  • t
  • s

Lê Tương Dực (chữ Hán: 黎襄翼; 16 mon 7 năm 1495 – 8 mon 5 năm 1516) thương hiệu thiệt là Lê Oanh (黎瀠), là vị nhà vua loại chín của Hoàng triều Lê sơ nước Đại Việt. Ông thống trị từ thời điểm năm 1509 cho tới năm 1516 với niên hiệu Hồng Thuận (洪順), ở ngôi tổng số 7 năm.

Bạn đang xem: vua lê tương dực

Khi mới mẻ đăng vương, Lê Tương Dực trầm trồ là vị vua chăm chỉ, nhiệt huyết cách tân nền chủ yếu trị đang được bên trên đà suy thoái và phá sản với ước muốn chấn hưng lại vương vãi triều sau 5 năm bị suy ụ bên dưới thời Uy Mục, quy trình tiến độ đầu thống trị của ông thông thường gọi là Hồng Thuận trung hưng (洪順中興). Nhưng ko lâu sau, ông lại thả lỏng chính vì sự, ăn nghịch ngợm trụy lạc, sau cùng bị gian dối thần e bị tiêu diệt và kể từ ê dẫn cho tới thời kỳ tao loạn cuối triều Lê Sơ.[1]

Lê Oanh là con cháu nội của Lê Thánh Tông và theo gót vế là em bọn họ của Lê Uy Mục. Năm 1509, khi bị Lê Uy Mục bắt nhốt, ông vượt lên ngục trốn vô Thanh Hóa, nằm trong đại thần Nguyễn Văn Lang nổi quân phụ thân phủ khởi nghĩa, quyết lật ụp Lê Uy Mục. Quân khởi nghĩa tiến bộ rời khỏi Đông Kinh, vượt qua và thịt bị tiêu diệt Uy Mục. Lê Oanh tự động lập thực hiện vua, buổi đầu sở hữu một vài nỗ lực chỉnh đốn triều chủ yếu, sửa sang trọng dạy dỗ, phục sinh văn miếu, ghi chép sử sách. Nhưng chẳng bao lâu sau ông lại rơi đọa như Uy Mục trước đó. điều đặc biệt, năm 1516, Tương Dực sai Vũ Như Tô thiết kế hoàng cung 100 nóc, lại xây dự án công trình quy tế bào rộng lớn là Cửu Trùng đài, thực hiện nhiều hoàng cung quy tế bào rộng lớn xung xung quanh. Cũng vậy nên, khoáng sản giang sơn dần dần khánh kiệt, người làm việc bị sai lên đường thiết kế cho tới kiệt mức độ, tạo ra lộc mống mang đến nhiều cuộc nổi loàn xẩy ra, tiêu biểu vượt trội là những cuộc khởi nghĩa của Trần Tuân (1511) và Trần Cảo (1516) khiến cho mái ấm vua và những tướng mạo cần tấn công dẹp rất rất vất vả.

Năm 1516, Nguyên quận công Trịnh Duy Sản bàn mẹo Thái sư Lê Quảng Độ và Thượng thư Trình Chí Sâm, đang được tối lấy quân vô kinh sư thịt bị tiêu diệt Hồng Thuận đế. Trịnh Duy Sản giáng Hồng Thuận thực hiện Linh Ẩn vương (靈隱王) rồi lập tông thất Lê Y (黎椅) lên thay cho, tức Lê Chiêu Tông. Ít lâu sau, Trịnh Duy Sản lên đường tấn công Trần Cảo thì tử trận, Chiêu Tông mới mẻ xuống chiếu truy tôn Linh Ẩn vương vãi là Tương Dực đế (襄翼帝).

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Ông thương hiệu húy là Lê Oanh (黎瀠)[2], còn mang tên là Lê Trừu (黎晭), là con cháu nội của Lê Thánh Tông, đàn ông loại nhị của Kiến vương vãi Lê Tân và bà Trịnh Thị Tuyên, người làng mạc Thủy Chú, thị xã Lôi Dương (tức Thọ Xuân, Thanh Hóa).

Kiến vương vãi Lê Tân sở hữu tứ người đàn ông, đều tự Trịnh Phu nhân sinh ra: con cái cả là Lê Sùng (黎漴) được phong Cẩm Giang vương (錦江王), con cái thứ hai đó là Lê Oanh; con cái loại 3 là Lê Vinh (黎濴) được phong Tĩnh Lượng công (靖亮公) và con cái út ít là Lê Quyên (黎娟) tự còn nhỏ nên không được phong.

Dưới thời Lê Hiến Tông, ông được phong thực hiện Giản Tu công (簡修公).

Lật ụp Lê Uy Mục[sửa | sửa mã nguồn]

Vua Lê Uy Mục kể từ khi đăng vương chỉ ăn nghịch ngợm rơi đọa, lại sở hữu tính cường bạo nên những tông thất, thân thích vương vãi bọn họ Lê vô nằm trong bất bình. Do cho là những người dân này đang được mẹo phản, vua thông thường cho những người bắt nhốt, tra khảo, thịt e nhiều bạn bè chú chưng mặt mày bọn họ nội của tớ, lại dung túng mang đến nước ngoài mến thường xuyên quyền. Bản thân thích Lê Oanh khi này là em bọn họ của Uy Mục cũng trở thành tống vô ngục. Do ham muốn chạy bay ra bên ngoài, ông lấy của nả hối lộ cho những người cai ngục. Người cai ngục được chi phí, ngay tắp lự thả mang đến ông chạy bay. Lê Oanh 1 mình chạy trốn vô trở thành Tây Đô nhưng mà ko kịp tin báo mang đến u, bạn bè bản thân. Đến khi chạy cho tới được cửa ngõ đại dương Thần Phù, Lê Oanh được đại thần thất sủng là Nguyễn Văn Lang rời khỏi đón rước, rồi được tôn vinh thực hiện minh công ty. Ông nằm trong Nguyễn Văn Lang và những người dân khác ví như Nguyễn Diễn, Ngô Khế, Nguyễn tì Cao, Lê Trạm, Nguyễn tì Tuấn, Lê Tung, Nguyễn Thì Ung dấy binh khởi nghĩa ngăn chặn Lê Uy Mục.[3]

Để chiêu dụ những đại thần và những quan lại, Lê Oanh sai Lương Đắc phẳng ghi chép hịch rằng:[4]

Bạo chúa Lê Tuấn, phận con cái loại yếu ớt xoàng xĩnh, thực hiện nhơ dơ nghiệp rộng lớn, mới mẻ ngay gần 5 năm nhưng mà tội ác vẫn đầy đủ muôn khóe. Giết e người cốt nhục, dìm hãm những thần liêu. bầy nước ngoài mến được tin yêu người sử dụng nhưng mà phường đuôi chó tai ngược thực hiện bậy, người cứng cỏi bị ruồng quăng quật nhưng mà kẻ đầu cá ẩn náu nẻo xa cách. Quan tước đoạt đã mất rồi vẫn thưởng tràn ko ngớt, dân bọn chúng vẫn nằm trong khốn còn vơ vét chẳng thôi. Vét thuế má từng cân nặng lạng ta, chi tiền bạc như khu đất bùn, bạo ngược ngang với Tần Chính. Đãi bề tôi như chó ngựa, coi dân bọn chúng tựa cỏ rác rến ngạo mạn quá cả Ngụy Oanh. Huống chi lại xây cung thất to tát, thực hiện rừng hoa rộng lớn. Xua dân lên đường trồng cây, giẫm theo gót vết xe pháo ụp hóa học gò Hoa Cương đời Tống; lấp đại dương xây hoàng cung, theo gót thói u say sưa xây cung A Phòng mái ấm Tần. Công trình thổ mộc xây lên rồi thay cho thay đổi, thay cho thay đổi rồi xây lên, dân Thành Phố Hải Dương, Kinh Bắc mệt rũ rời, lao đao; tông thất sang chảnh, tự kiêu lại tai ngược, tai ngược lại tự kiêu, cõi tứ tuyên phiên trấn xôn xang, rối loàn. Cư dân nhức óc, toàn quốc nhức lòng.

— Hịch

Ngày 8 mon 11 năm 1509, Giản Tu công Lê Oanh cất binh tiến bộ quân thủy cỗ kể từ trở thành Tây Đô. Thủy quân tiến bộ cho tới núi Thiên Kiện. Uy Mục đế người sử dụng nhị cái thuyền nhẹ nhõm Hà Thanh và Hải Thanh tiếp cận miếu chỉ bảo bên trên núi Thiên Kiện, bắt được một viên tướng mạo thủy quân của Giản Tu công và thịt được đôi mươi quân sĩ lấy xác về ngoài cửa ngõ Đông Hoa. Uy Mục mang đến Lê Vũ thực hiện Tán lý cũng nhiều người không giống lấy cấm quân và quan lại quân với những vệ Thần vũ, Hiệu lực, Điện chi phí lên đường chống lưu giữ tuy nhiên bị Lê Oanh vượt qua.

Ngày 23 mon 11 nằm trong năm, những bạn bè trai của ông là Cẩm Giang vương vãi Lê Sùng (黎漴), Tĩnh Lượng công Lê Vinh (黎濴), Lê Quyên (黎娟) nằm trong Trịnh Phu nhân (mẹ Lê Oanh) và phò mã Nguyễn Kính (阮敬) đều bị Uy Mục bắt thịt. Dù vậy, quân của ông vẫn người sử dụng cờ chiêu phủ của Cẩm Giang vương (錦江王) nhằm dụ Lê Vũ về mặt hàng. Lê Vũ mới mẻ lấy đầu Cẩm Giang vương vãi rời khỏi trước trận, giơ lên mang đến coi và nói:[5]

Đây là kiểu đầu của Cẩm Giang vương vãi, bọn chúng cất cánh còn thưa láo thực hiện gì?

Nói rồi, Vũ mới mẻ cưỡi voi lãnh đạo quân sĩ tiến bộ tấn công cho tới xứ Đồng Lạc. Quân của Lê Oanh ko thất lạc sĩ khi, khuấy tan được đạo quân của Lê Vũ và bắt sinh sống được ông. Lê Oanh dụ mặt hàng tuy nhiên Vũ vẫn một mực ko Chịu đựng khuất phục nên thịt luôn luôn Vũ. Trận này, quân của Uy Mục đại bại, những tướng mạo triều đình như Dương Trực Nguyên, Phạm Thịnh, Trần Năng cũng trở thành bị tiêu diệt ở Châu Cầu.[6]

Ngày 26 năm ấy, những dinh cơ quân của Lê Oanh đều tiến bộ cho tới những xứ chỉ bảo Đà, Nhân Mục, Hồng Mia, Thiêu Thân ở tức thì sát Đông Kinh. Uy Mục đế vì thế cần thiết tăng quân nhằm chống lưu giữ mới mẻ lấy vàng bạc tiền bạc ban mang đến bọn tội nhân bị nhốt ở ty Ngũ hình từng người 3 quan lại, rồi sai lên đường tấn công quân Lê Oanh. Tù nhân cảm nhận được chi phí, không chỉ ko lên đường tấn công nhưng mà người này người nấy đều quăng quật về mái ấm. Uy Mục Đế e hãi lại vội vàng lựa chọn người lên đường gọi quân những xứ. Những người này lên đường không tới điểm thì đại quân của Lê Oanh vẫn áp sát vô kinh trở thành, nhiều người quăng quật chạy bay thân thích.

Tướng trấn thủ Đông Kinh là Lê Quảng Độ (黎廣度) ham muốn quy thuận Giản Tu công, vẫn kín thực hiện nội ứng mang đến ông. Hai mặt mày người vô kẻ ngoài vấn đề cùng nhau, lại mang đến phun súng thực hiện hiệu, dựng hèo thực hiện cờ, chặt cây thực hiện binh khí fake tấn công lộn cho nhau cho những quân hãi kinh, rồi mới mẻ xay Uy Mục chạy lên phía Bắc. Giản Tu công Lê Oanh sau thời điểm lấy quân vô trở thành Đông Kinh nghe tin yêu gia quyến đều bị e, ngay tắp lự sai quan lại sửa việc tang và thực hiện lễ chôn chứa chấp.[5]

Ngày 28 năm ấy, Uy Mục chạy cho tới phường Nhật Chiêu thì bị một vệ sĩ cũ bắt được, nộp mang đến Giản Tu công. Ông mang đến thịt thương hiệu vệ sĩ vì thế tội bất trung, rồi lấy nhốt Uy Mục ở cửa ngõ Lệ Cảnh. Ngày 1 mon 12[7], Uy Mục thấy lối nằm trong nên vẫn tợp dung dịch độc tự động tử. Giản Tu công Lê Oanh vì thế căm hờn việc Uy Mục sát e gia quyến bản thân rất rất thảm khốc, nên sai người nhằm xác Uy Mục vô mồm súng thần công, rồi phun mang đến nổ tan xác.[8]

Ngày 4 mon 12 nằm trong năm ấy (tức ngày 23 mon một năm 1510 âm lịch), Giản Tu công Lê Oanh tự động lập thực hiện hoàng thượng, tức Lê Tương Dực, lấy niên hiệu là Hồng Thuận (洪順). Ông lấy ngày sinh thực hiện Thiên chỉ bảo thánh tiết (天保聖節), tự động xưng là Nhân Hải Động chủ (仁海洞主).

Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Hưng trị[sửa | sửa mã nguồn]

Vừa khi đăng vương, Tương Dực vẫn trọng thưởng những công thần. Ông rời khỏi chỉ ban thưởng như sau:

Nguyễn Văn Lang kể từ Nghĩa quận công (義郡公) lên thực hiện Nghĩa quốc công (義國公); Lê Quảng Độ kể từ Thiệu quận công (紹郡公) lên thực hiện Thiệu quốc công (紹國公); Lê Phụ (黎輔) kể từ Lượng quận công (諒郡公) lên thực hiện Lượng quốc công (諒國公); Lê tì Lân (黎伯璘) kể từ Uy quận công (威郡公) lên thực hiện Uy quốc công (威國公); Trịnh Duy Đại (鄭維岱) kể từ Hộ cỗ Thượng thư lên thực hiện Văn quận công (文郡公); Trịnh Hựu (鄭侑) kể từ Thụy Dương hầu (瑞陽侯) lên thực hiện Thọ quận công (壽郡公); Lê Mậu Chiêu (黎荗昭) kể từ Phò mã Đô úy lên thực hiện Diên quận công (延郡公); Nguyễn Hoằng Dụ được ban thực hiện An Hòa hầu (安和侯); Trịnh Duy Sản thực hiện Mỹ Huệ hầu (美惠侯); Nguyễn tì Tuấn (阮伯俊) kể từ Tổng binh chiêm sự Thanh Hóa trở thành Lễ cỗ Thượng thư, tước đoạt Do Lễ bá (由禮伯); Lê Tung kể từ Thanh Hóa Thừa tuyên sứ trở thành Lại cỗ Thượng thư, tước đoạt Đôn Thư bá (敦書伯); Nguyễn Thì Ung (阮時雍) kể từ Thanh Hóa Tham chủ yếu trở thành Ngự sử đài Đô ngự sử, tước đoạt Lương Văn bá (良文伯); Đàm Thận Huy (譚慎徽) được phong Hình cỗ Thượng thư, Hàn lâm viện Thị độc, chưởng quản lí Hàn lâm viện; Lương Đắc phẳng (梁得朋) được tạo Lại cỗ mô tả Thị thầy thuốc.

Ngay tiếp sau đó Tương Dực mang đến bàn đặt điều quan lại Đề lĩnh, sở hữu những chức Chưởng đề lĩnh, Đồng đề lĩnh và Phó đề lĩnh, coi nom việc quân ở tứ mặt mày trở thành, chức vụ là tuần chống ở Kinh sư, canh chống những điểm, dò xét bắt kẻ tà đạo.

Trong trong thời gian đầu rứa quyền, Tương Dực cũng có thể có vài ba góp phần thể hiện nay sự nỗ lực vực dậy giang sơn vẫn suy vi, nhất là trong nghành nghề khoa cử. Năm 1511, ông tổ chức triển khai kỳ thi đua Hội, cho tới kỳ thi đua Đình thì ông đích thân thích rời khỏi đề văn căn vặn về đạo trị quốc. Đến năm 1514, những kỳ thi đua này nối tiếp được tổ chức triển khai, và vua vẫn thân thích hành ngự năng lượng điện rời khỏi đầu bài xích văn sách căn vặn về nhân tài. Tương Dực cũng mang đến trùng tu Văn Miếu Quốc Tử Giám, dựng lại bia tiến sỹ tỏ rõ rệt sự khuyến nghị hiền lành tài. Đông những Đại học tập sĩ Đỗ Nhạc vẫn biên soạn bài xích ký ở Quốc Tử giám mệnh danh công đức của Tương Dực Đế:

Hoàng đế mưu trí xứng danh bậc chí tôn, thông minh thực hiện gương toàn quốc, phục sinh quy tế bào thiết kế cơ nghiệp của Thái Tổ Cao Hoàng, không ngừng mở rộng chân móng văn giáo thịnh trị của Thánh Tông Thuần Hoàng. Sáng vầng sao Khuê, ngang trời dọc khu đất thì sở hữu tập dượt chỉ bảo thiên thanh hạ; hé gương trị giáo kiểu mực xưa ni thì sở hữu tập dượt Quang thiên thanh hạ. Thánh học tập ngày càng tốt minh, thánh đức càng ngày càng đơn thuần. Hơn nữa, cho tới mái ấm Thái Học căn vặn về đạo trị nước, rời khỏi điểm năng lượng điện đình thi đua lựa chọn bọn học tập trò, then máy cổ võ lại càng chu đáo lắm. Đã sai quan lại trùng tu Quốc tử giám và thực hiện mới mẻ mái ấm bia, lại nghĩ về cho tới nhị khoa Ất Sửu, Mậu Thìn chưa tồn tại dựng bia, ngay tắp lự sai quan lại tự khắc bia biên soạn ký nhằm dựng lên. Như vậy rất có thể thấy được kiểu ý tôn mộ đạo học tập, khuyến nghị hiền lành tài thâm thúy nhường nhịn nào!

Việc thuế má thời bấy giờ tương tự bao nhiêu triều trước, tuy nhiên ko thấu hiểu chi phí gia tài vật đồng canh nhận được những gì. Đến đời Tương Dực thấy sử chép rằng trước thì thuế vàng thuế bạc đồng canh thu được: Vàng chục, loại đảm bảo chất lượng gọi là "kiêm kim" 480 lượng; Vàng chục 2.883 lượng; Bội nghĩa 4.930 lượng.

Nay, Tương Dực lăm le lệ thay đổi lại hàng năm thu được: Vàng chục loại "kiêm kim" 449 lượng; Vàng chục 2.901 lượng; Bội nghĩa 6.125 lượng. Những vàng bạc ê nộp vô kho khiến cho hoàng phái chi tiêu và sử dụng. Còn cơ hội thu nộp thế nào thì cũng ko rõ rệt.

Năm 1510, Lê Tương Dực sai Binh cỗ Thượng thư, Quốc tử giám Tư nghiệp kiêm Sử quan lại Đô tổng đài Vũ Quỳnh biên soạn cỗ Đại Việt thông giám thông khảo, gọi tắt là Đại Việt thông giám hoặc Việt giám thông khảo. Đại Việt thông giám chép theo gót lối biên niên những triều đại, bao gồm 26 quyển, tạo thành Ngoại kỷ, chép kể từ thời Hồng Bàng cho tới không còn mái ấm Ngô, và Bản kỷ, kể từ thời Đinh Tiên Hoàng cho tới khi Lê Thái Tổ bình lăm le thiên hạ.[2] Nhà vua còn sai Thiếu bảo Lễ cỗ Thượng thư kiêm Đông những Đại học tập sĩ, kiêm Quốc tử giám Tế tửu tri kinh diên sự Lê Tung biên soạn bài xích tổng luận về cỗ sử ấy. Theo sĩ phu thời Nguyễn Phan Huy Chú, cuốn sách này được Lê Nại nhận xét là quy tế bào và đúng với kinh, trúng với sử. Cũng vô thời Tương Dực, Vũ Quỳnh biên soạn sách Tứ triều phiên bản kỷ (四朝本紀) chép biên niên tứ triều vua Lê Thánh Tông, Hiến Tông, Túc Tông và Uy Mục.[9] Rất rất có thể đấy là tư liệu cần thiết nhưng mà về sau group Phạm Công Trứ phụ thuộc vào nhằm chấm dứt biên soạn Đại Việt Sử ký Toàn thư.

Ngày 27 tháng tư năm 1511, ông ban sách Trị bình bảo phạm mang đến toàn quốc, bao gồm 50 điều khuyên nhủ răn, nhắc nhở kể từ quan lại lại cho tới dân bọn chúng phải ghi nhận lưu giữ lòng trung lương lậu với nhà vua, thực hiện những điều tiện ích mang đến xã hội, lưu giữ lẽ công bình, học hành chăm chỉ, sở hữu trách móc nhiệm với việc làm, bên cạnh đó nghiêm khắc trị với những tình huống vi phạm. Ông cũng công ty trương phát hành giáo hoá, cẩn trọng hình trị nhằm lấy lấy được lòng dân, với mục tiêu thay đổi chủ yếu trị, yên lặng ổn định xã tắc, xử lý những tệ nàn tự thời Đoan Khánh tạo ra.

Nội loàn Trần Tuân[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 11 mon 11 năm 1511, người làng mạc Quang Bị, thị xã Bất Bạt là Trần Tuân nổi loàn ở vùng Sơn Tây. Bấy giờ, quần chúng những thành phố ở kinh trở thành náo động, đều lấy bà xã con cái về quê quán, trên phố không hề một ai đi đi lại lại. hoàng thượng sai Hộ cỗ hữu Thị thầy thuốc Lê Đĩnh Chi, với những quan lại khoa, đài đi kiểm tra sức khỏe xét những thành phố mặt hàng chợ, coi người này còn nhà tại, người này bà xã con cái vẫn về quê quán, rời khỏi mệnh lệnh cấm rất rất nghiêm nhặt, xử tội rất rất nặng trĩu những người dân vẫn mang đến bà xã con cái về quê quán, dân bọn chúng khó khăn bề nhấc chân động tay. Những người vẫn nhằm bà xã con cái về quê, thì phần nhiều lấy người không giống cho tới, dối trá là bà xã con cái bản thân nhằm đợi sai quan lại cho tới nhà đá xét. Đến trên đây, lại sai xá nhân đến tới tận mái ấm những đại thần và văn thần coi thực hỏng rời khỏi sao, thì thấy bà xã con cái của 5 người là bọn Lê Đĩnh Chi, Nguyễn Tông Thốc, Nguyễn Lý Quang và Hàn lâm Kiểm thảo Ngô Tuy, Giám sát Ngự sử Trần Húc đều về vẹn toàn quán. hoàng thượng sai thịt bọn Đĩnh Chi ở trượt phụ thân phường Đông Hà, vì thế bọn Đĩnh Chi thực hiện quan lại đi kiểm tra sức khỏe xét nhưng mà bà xã con cái lại trốn về quê trước, vì vậy xử tội.

Tương Dực sai Mỹ Huệ hầu Trịnh Duy Sản lãnh đạo quan lại quân lên đường tấn công Trần Tuân. Bấy giờ, quân của Tuân vẫn bức sát cho tới thị xã Từ Liêm (Quốc Oai), quan lại quân chiến bại, lùi về đóng góp ở những xứ Đông Ngạc, Nhật Chiêu.

Thế quân của Tuân cực mạnh, ham muốn bức sát kinh trở thành. Nghĩa quốc công Nguyễn Văn Lang sai quân 6 vệ Điện chi phí kéo thuyền Tiểu Thiên Quang xuống sông, lăm le đem nhà vua ngự về Thanh Hóa, lưu giữ điểm xung yếu rồi gọi không còn bọn công nhân của những sở ở Công cỗ và công nhân thông thường ban, bày kỵ binh ở xứ Đông Hà để giữ lại. Đến tối, bọn họ hoảng e trốn về cả. Tương Dực sai Minh Luân bá Lê Niệm, Tổng Thái giám Lê Văn Huy và 2 người khoa văn học viên lấy lực sĩ của nhị ty Hải Thanh và Hà Thanh chèo nhị cái thuyền nhẹ nhõm rời khỏi xứ Từ Liêm nhằm dò xét xét tình hình quân giặc.

Niệm cho tới chợ An Giang trước thấy thành phố bị thiêu trụi, quan lại quân vẫn chiến bại rút về, vượt lên sông vô xã Quả Hối. Niệm lại chạy về, vô năng lượng điện tâu trước mặt mày Tương Dực. Bấy giờ, Duy Sản bị giặc vượt qua, thủ hạ chỉ từ rộng lớn 30 người, xé áo thực hiện hiệu, thề thốt bên nhau tấn công giặc. Giờ Dậu, Duy Sản bất thình lình xuất hiện nay, đột nhập vô dinh cơ của Tuân, thấy Tuân đem áo đỏ lòm ngồi bên trên nệm tợp rượu, ngay tắp lự người sử dụng giáo đâm bị tiêu diệt Tuân, bè đảng của Tuân đều tan chạy cả. Bấy giờ lính tráng của Tuân đóng góp tại đoạn không giống, ko biết là Tuân vẫn bị tiêu diệt, vẫn tiếp tục đóng góp quân như lúc trước.

Ngày đôi mươi, Tương Dực thực hiện lễ tấu cáo ở Thái Miếu, rồi sai Nguyễn Văn Lang lấy tướng mạo sĩ, voi ngựa của những doanh lên đường tấn công. Bấy giờ, Duy Sản vẫn thịt Trần Tuân, ngay tắp lự quá thế phun phụ thân giờ đồng hồ súng, những quân tấn công trống trải reo hò tiến bộ vô, khuấy tan quân giặc, xua đuổi theo gót cho tới những xã Thuỵ Hương, Quả Động, Đông Ngạc, đâm bị tiêu diệt thật nhiều thương hiệu địch. Sau này vua lăm le công ban thưởng, ban phong Trịnh Duy Sản là Nguyên quận công (原郡公), những người dân theo gót Duy Sản đâm bị tiêu diệt được không ít giặc đều được trao chức đô lãnh đạo đồng tri.

Suy trị[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1513, nhà vua Đại Minh là Vũ Tông sai chánh sứ Trần Nhược Thủy và phó sứ Phan Huy Tăng (潘希曾) sang trọng Đại Việt nhằm sắc phong Tương Dực thực hiện An Nam quốc vương (安南國王). Đến khi nhìn thấy ông, Huy Tăng thưa với những người sát cánh Nhược Thủy rằng: "Quốc vương vãi An Nam mặt mày thì đẹp mắt nhưng mà người lại chéo, tính háo dâm, là vua heo, loàn vong sẽ không còn lâu đâu" (安南國王貌羙而身傾性好滛乃諸王也乱亡不久矣), nên kể từ đấy sở hữu câu nói. dị gọi ông là Trư vương (豬王). Đến khi đoàn sứ fake về, Tương Dực tặng biếu rất rất hậu. Nhược Thủy và Hy Tăng không sở hữu và nhận. Ông sở hữu bài xích thơ họa lại dìu sứ thần về nước.

Lời thưa của sứ thần Đại Minh như báo hiệu mang đến nghiệp trị nước của Tương Dực tiếp tục sớm lụi tàn. Những năm về sau, ông chây lười chính vì sự, chỉ lo sợ xây chứa chấp mái ấm cửa ngõ, thành tháp, nghịch ngợm bời xa cách xỉ trụy lạc. Tháng 5 năm 1514, nghe câu nói. sàm trộn của Hiệu úy Hữu Vĩnh, Tương Dực thịt bị tiêu diệt 15 vương vãi công bọn họ tông thất, mang đến gọi những nô tỳ cũ của Lê Uy Mục vô cung nhằm thông dâm. Cùng mon ê, vua sai đắp điếm trở thành bao sông Tô Lịch nhằm thực hiện năng lượng điện Tường Quang.

Xem thêm: tám gậy tre đánh người

Năm 1516, nhà vua mang đến đắp điếm trở thành rộng lớn cả nghìn trượng chắn ngang sông Tô Lịch. Để thể hiện nay quyền uy đế vương vãi, ông sai một người công nhân là Vũ Như Tô xây năng lượng điện 100 nóc, rồi lại xây Cửu Trùng đài. Quân dân thực hiện vô bao nhiêu năm trời ko kết thúc, tổn hao tiền bạc, mức độ lực, khiến cho nhiều người bị tiêu diệt. Từ khi bỏ bễ việc nước, vua chỉ ngày ngày chu du Hồ Tây, lại nghĩ về rời khỏi nhiều trò chi khiển quái ác kỳ lạ. Thói trụy lạc của Tương Dực càng ngày càng lộ rõ rệt khi ông từng rời khỏi mệnh lệnh thực hiện thuyền chiến thiệt trang trí long lanh nhằm lên đường nghêu du bên trên Hồ Tây, rồi còn bắt những cung nữ giới trần truồng, tay rứa kiểu chèo tấn công nhịp thực hiện đại nhạc nhằm nhà vua thưởng sắc.

Mô mô tả về sự việc rơi đọa của Tương Dực, sách Đại Việt sử ký toàn thư vẫn chép:

Trước trên đây, vua mến thực hiện nhiều dự án công trình thổ mộc, đắp điếm trở thành to lớn bao nhiêu ngàn trượng, xung quanh năng lượng điện Tường Quang, quán Chân Vũ, miếu Thiên Hoa ở phường Kim Cổ, kể từ phía tấp nập cho tới phía tây-bắc, chắn ngang sông Tô Lịch, bên trên đắp điếm hoàng trở thành, bên dưới thực hiện cửa ngõ cống, người sử dụng ngói vỡ và khu đất đá nện xuống, lấy đá phiến và gạch ốp vuông xây lên, lấy Fe xuyên ngang. Lại sai thực hiện thuyền chiến, sai công nhân vẽ loại, sai bọn sử nữ giới trần truồng chèo thuyền nghịch ngợm bên trên Hồ Tây, vua nằm trong nghịch ngợm, lấy thực hiện hí hửng mến lắm. Dân bọn chúng khổ đau, lính tráng nhọc mệt. Quân năm phủ đắp điếm trở thành ko kết thúc được, cho tới trên đây lại sở hữu mệnh lệnh bắt những công môn ở vô ngoài kinh trở thành cần thực hiện, tụ tập nhau lấy hồ nước, khênh khu đất. Vua mỗi ngày bất thần ngự nghịch ngợm những điểm, nơi nào một vừa hai phải ý thì thưởng mang đến bài xích vàng, cờ bạc. Có khu vực đã trải kết thúc lại cần tái hiện lại, sửa thay đổi xây đắp điếm lại, không còn năm này qua chuyện năm không giống, triền miên ko dứt. Quân binh đắp điếm trở thành giắt hội chứng dịch lệ cho tới một trong những phần chục.

— Đại Việt sử ký toàn thư

Các cuộc nổi loạn[sửa | sửa mã nguồn]

Việc Lê Tương Dực quăng quật đem việc triều chủ yếu khiến cho mái ấm Lê càng nhũn nhặn sâu sắc vô tuyến đường suy vong; kinh tế tài chính, nông nghiệp của giang sơn trở thành chi điều. Vào mon 5 năm 1512, nhiều điểm ở Đại Việt thường xuyên xẩy ra nàn đói nguy hiểm tự hạn hán và thất bát. Do ê, trong thời gian bên dưới thời Hồng Thuận thông thường xuyên xẩy ra nhiều cuộc khởi nghĩa dân cày, khiến cho triều đình cần tấn công dẹp vô nằm trong vất vả.

Tháng giêng năm 1512, Nguyễn Nghiêm nổi loàn vùng Sơn Tây và Hưng Hóa tuy nhiên nhanh gọn bị tướng mạo Đỗ Nhạc tấn công dẹp.

Đến tháng tư năm ê, Lê Hy, Trịnh Hưng, Lê Minh Triệt nổi loạn ở vùng Nghệ An. Vua sai Khang quận công Trần Nghi và Đông những hiệu thư Trần Dực lên đường tấn công. Vào cho tới địa phận Nghệ An, quân triều đình bị quân phản loàn phục kích cả nhị mặt mày. Quan quân vượt lên xa cách đại dương, bị sóng dông tố tấn công vỡ thuyền, toàn quân bị chết trôi. Nghi và Dực cũng bị tiêu diệt chìm ngoài đại dương. Quân phản loàn tiến bộ cho tới Lôi Dương. Tháng 5, vua sai Trịnh Duy Sản lãnh đạo quan lại quân, và Đỗ Nhạc thực hiện Tán lý quân vụ cho tới Thanh Hoa, Nghệ An tấn công dẹp quân giặc, chém đầu Lê Minh Triệt đem về Kinh sư bêu ở phường Đông Tân; bắt sinh sống được Hy và Hưng đóng góp cũi giải về Kinh sư rồi thịt.[10]

Tháng một năm 1515, Thuỵ quận công Ngô Bính và Nguyên quận công Trịnh Duy Sản được cử thực hiện Đô tướng mạo, Ngự sử đài thiêm đô ngự sử Nguyễn Khiêm Bính được cử thực hiện Tán lý quân vụ lên đường tấn công cuộc khởi nghĩa Phùng Chương ở vùng núi Tam Đảo. Phùng Chương thua thiệt chạy.

Tháng 10 năm 1515, Đặng Hân và Lê Hất nổi loạn ở vùng thị xã Ngọc Sơn, Thanh Hoa. Ngày 27 mon ê, vua sai tướng mạo thống lãnh quân sĩ, lấy Đỗ Nhạc thực hiện Tán lý quân vụ lên đường đàn áp cuộc nổi loàn.

Ngày 23 mon giêng năm 1516, Trần Công Ninh nổi loàn ở xứ đò Hối, thị xã Yên Lãng. Ngày 23, vua sai Đông những đại Đỗ Nhạc trấn lưu giữ Kinh trở thành, vua đích thân thích lấy những đại thần văn võ và đô đốc năm phủ theo gót. Quân rời khỏi cửa ngõ Bắc Thần, vua ngự ở hành bên trên mặt mày sông Nhị Hà, rời khỏi mệnh lệnh cho những tướng mạo qua chuyện sông tiến bộ tấn công, phá vỡ quân giặc, thịt được thật nhiều thương hiệu địch.

Bị hại[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 4 năm Hồng Thuận loại 8 (1516), nước Đại Việt xẩy ra một cuộc nổi loàn rộng lớn ghi lại sự sụp ụp của triều đại Lê Tương Dực.

Ở thị xã Thủy Đường (Hải Phòng), một người là Trần Cảo (hay hay còn gọi là Trần Cao), thấy sấm bảo rằng ở phương tấp nập sở hữu thiên tử khí,[11] bèn tụ tập dượt được không ít người lúc lắc lấy khu đất Thành Phố Hải Dương, Thủy Đường, Đông Triều, rồi tự động xưng là vua Đế Thích ngày lễ noel. Trần Cảo xây dựng quân team, người theo gót cho tới hàng ngàn.

Trần Cảo lấy quân về đóng góp ở khu đất Bồ Đề, mặt mày ê sông Nhị Hà, lăm le sang trọng lấy kinh thành Đông Kinh. Tương Dực đích thân thích xuất chinh lên đường tấn công giặc, ngự phía trên năng lượng điện rời khỏi mệnh lệnh điều động những tướng mạo. Sau ê quân triều đình sang trọng tấn công, buộc Trần Cảo cần lùi về đóng góp ở Trâu Sơn, nằm trong phủ Từ Sơn. Tương Dực sai An Hòa hầu là Nguyễn Hoằng Dụ sang trọng đóng góp quân ở Bồ Đề nhằm nối tiếp chống lưu giữ.

Nguyên quận công là Trịnh Duy Sản, trước sở hữu công lên đường tấn công dẹp Trần Tuân, tự rất nhiều lần can loại gián trái khoáy ý Tương Dực, từng bị vua sai lấy tấn công vày roi vọt, nên sinh lòng oán hận. Duy Sản bất mãn mẹo với Thái sư Lê Quảng Độ và Trình Trí Sâm nhằm thịt vua rồi lập người không giống, sửa sang trọng binh giới ở bến Thái Cực, dối trá là lên đường tấn công giặc. vào đêm 6 tháng tư, hồi canh nhị, Duy Sản lấy rộng lớn 3000 đứa ở những vệ Kim ngô và Hộ vệ tiến bộ vô cửa ngõ Bắc Thần. Tương Dực nghe tin yêu ấy, ngờ là sở hữu giặc cho tới, bèn lên ngựa chạy ra bên ngoài cửa ngõ chỉ bảo Khánh.

Ngày mồng 7, nhòa mờ sáng sủa, sở hữu Thừa chỉ Nguyễn Vũ[12] theo gót nhà vua lên đường tắt qua chuyện cửa ngõ mái ấm Thái Học. Đến hồ nước Chu Tước, phường Bích Câu[13], nhà vua gặp gỡ Duy Sản, vẫn ko hoặc biết gì, ngay tắp lự hỏi: "Giặc ở phương nào?". Duy Sản ko vấn đáp, cù lên đường coi nơi khác rồi mỉm cười ầm lên. hoàng thượng ngờ ngợ, quất ngựa chạy về phía tây. Duy Sản sai võ sư là tên gọi Hạnh rứa giáo xua đuổi theo gót, đâm ông trượt ngựa rồi thịt bị tiêu diệt. Nguyễn Vũ cũng trở thành thịt theo gót.[2] Duy Sản sai người lấy xác Tương Dực về quán Bắc Sứ, khâm liệm rồi lấy thiêu. Khâm Đức Hoàng hậu cũng nhảy vô lửa tự động thiêu. Quân sĩ lấy nhị quan lại tài về chôn ở thị xã Ngự Thiên (nay là thị xã Hưng Nhân xã Tân Lễ thị xã Hưng Hà, tỉnh Thái Bình).

Lê Tương Dực ở ngôi được 7 năm, lâu 21 tuổi hạc. Ban đầu Trịnh Duy Sản giáng nhà vua xuống thực hiện Linh Ẩn Vương (靈隱王). Sau này Lê Chiêu Tông đăng vương, cải thụy hiệu mang đến ông là Tương Dực Đế (襄翼帝), mộ phần được cải trở thành Nguyên Lăng (元陵).

Gia quyến[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cha: Kiến vương vãi Lê Tân, về sau truy tôn thực hiện Đức Tông Kiến Hoàng đế (德宗建皇帝).
  • Mẹ: Trịnh Thị Tuyên, con cháu gái Dương Vũ công thần Ngọc quận công Trịnh Khắc Phục. Năm 1509, bà với những bạn bè Tương Dực bị Uy Mục thịt bị tiêu diệt. Tương Dực truy tôn bà thực hiện Huy Từ Kiến Hoàng hậu (徽慈建皇后).

Hậu cung:[sửa | sửa mã nguồn]

Danh sách những hậu phi
STT Danh hiệu Tên Sinh mất Cha Ghi chú
1 Khâm Đức Hoàng hậu

(欽德皇后)

Nguyễn Thị Đạo

(阮氏禱)

?-1516 Nguyễn Công Là người thị xã Văn Giang, đàn bà viên quan lại lĩnh bọn họ Nguyễn. Được sách lập thực hiện Hoàng hậu. Sinh rời khỏi 3 hoàng nữ giới. Khi Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thịt bị tiêu diệt, lấy thiêu ở quán Bắc sứ, bà nhẩy vào lửa ở năng lượng điện Mục Thanh bị tiêu diệt theo gót. Bà được mai táng nằm trong Tương Dực vô Nguyên Lăng.

Hậu duệ:[sửa | sửa mã nguồn]

Lê Tương Dực sở hữu 3 hoàng nữ giới tự Khâm Đức Hoàng hậu Nguyễn Thị Đạo sinh ra:

Danh sách những công chúa
STT Danh hiệu Tên Sinh mất Mẹ Ghi chú
1 Bảo Phúc Công chúa

(宝福公主)

Lê Thọ Túc

(黎壽肅)

Khâm Đức Hoàng hậu Nguyễn Thị Đạo

(欽德皇后阮氏)

2 Hoàng nhị nữ Lê Thọ Nguyên

(黎壽元)

Khâm Đức Hoàng hậu Nguyễn Thị Đạo

(欽德皇后阮氏)

Chưa được phong tước đoạt hiệu.
3 Hoàng tam nữ Lê Thọ Kính

(黎壽敬)

Khâm Đức Hoàng hậu Nguyễn Thị Đạo

(欽德皇后阮氏)

Chưa được phong tước đoạt hiệu.

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

Đại Việt Sử ký Toàn thư sở hữu một vài đánh giá về Lê Tương Dực:

Vua buổi đầu đăng vương, phát hành giáo hóa, cẩn trọng hình trị, cũng xứng đáng xem như là sở hữu công nghiệp. Song nghịch ngợm bời vô đối, thiết kế triền miên, dân túng thiếu thất nghiệp, ăn cướp nổi lên, kéo đến nguy hiểm vong là vày ở đấy.

— Đại Việt Sử ký Toàn thư[2]

Linh Ẩn thông dâm với bà xã lẽ của phụ thân, nhằm tang phụ thân u không nhiều ngày, mượn thương hiệu của anh ấy nhằm cướp nước của những người không giống, sang chảnh dâm dục quá đáng, hình trị nặng trĩu, thuế khóa nhiều, thịt không còn những thân thích vương vãi, can qua chuyện xẩy ra mọi nơi, người thời ấy gọi là "vua lợn", điềm nguy hiểm vong đang được thấy đó!

Xem thêm: truyện thương tiến tửu

— Đại Việt Sử ký Toàn thư[2]

Mặc cho dù sẽ là một thơm quân nổi tiếng thời Lê sơ sát bên Lê Uy Mục, Lê Tương Dực cũng rất được coi là 1 trong những mái ấm thống trị quyết đoán và sở hữu năng lượng. Những việc thực hiện tiện ích, xứng đáng biểu dương ngợi của Tương Dực, nhất là quy trình tiến độ đầu thực hiện vua rất có thể nói đến như tôn vinh sự hiếu nghĩa, luôn luôn dữ thế chủ động vô đối nước ngoài với mái ấm Minh và với những vương quốc ở phương Nam và phía Tây là Champa và Ai Lao. Vua đặc trưng rất rất rắn rỏi trong các việc lưu giữ gìn nội trị, sai quân tấn công dẹp, thậm chí là sở hữu đợt còn thân hành lãnh đạo việc bình lăm le phản loàn, phục sinh lại ổn định lăm le khu vực. Vai trò lưu giữ bình an vương quốc của Tương Dực càng được thể hiện nay rõ rệt sau thời điểm ông bị e, khi nhiều cuộc khởi nghĩa dân cày thường xuyên nổ rời khỏi, và những tướng soái triều đình cũng cù sang trọng tấn công thịt cho nhau, khiến cho mái ấm Lê sơ trải qua chuyện cuộc rủi ro khủng hoảng chủ yếu trị kéo dãn dài cho tới khi sụp ụp năm 1527. Dường như ông cũng giải quyết và xử lý ruộng khu đất mang đến nông dân; phân xác định rõ ràng những loại thuế và nhằm khuyến nghị việc nông tang, sở hữu đợt vua còn tự động bản thân cày ruộng tịch điền.

Về thiết kế phong cách thiết kế, sử sách chê rằng Lê Tương Dực thực hiện rất nhiều việc thảo mộc, tuy nhiên ko thể không đồng ý những dự án công trình ấy đều phải sở hữu quy tế bào sang trọng và hoành tráng và vĩ đại, thể hiện nay tài năng của những người công nhân nước Việt. Tuy nhiên, ông lại sớm thỏa mãn nhu cầu với những trở thành tựu vẫn đạt được nhằm rồi sớm rơi vô lối sinh sống hưởng trọn lạc, phóng túng, ko công ty trương "khoan thư mức độ dân" và lại mến thiết kế nhiều dự án công trình to tát rộng lớn thực hiện tổn hao ngân khố, bóc tách lột mức độ dân đến tới tận xương tủy kéo đến cơ nghiệp sụp ụp. Dường như tự bị xem như là người háo sắc, dâm dật nên sau cùng Lê Tương Dực còn cần đem biệt danh chan chứa tăm tiếng là "vua lợn".[14]

Lê Tương Dực sẽ là vị nhà vua sở hữu thực quyền sau cùng của phòng Hậu Lê, vì thế Lê Chiêu Tông, Lê Cung Hoàng cũng giống như những vị nhà vua thời Lê Trung Hưng về sau chỉ từ là những con cái rối vô tay của những quyền thần, bao hàm cả chúa Trịnh. Vì thế, chết choc của ông vẫn ghi lại sự giảm sút của cơ chế phong kiến giảng quyền vô lịch sử dân tộc VN.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nhà Hậu Lê
  • Lê Uy Mục
  • Kiến Vương
  • Trịnh Duy Sản
  • Trần Cảo

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ danviet.vn. “"Vua lợn" Lê Tương Dực là phiên phiên bản lỗi của Lê Thánh Tông?”. danviet.vn. Truy cập ngày 6 mon 8 năm 2022.
  2. ^ a b c d e Đại Việt Sử ký Bản kỷ Thực lục: Quyển XV- Kỷ Nhà Lê: Tương Dực Đế
  3. ^ Khâm lăm le Việt sử Thông giám cương mục, tr. 593.
  4. ^ Đại Việt Sử ký Toàn thư, tr. 550.
  5. ^ a b Đại Việt Sử ký Toàn thư, tr. 551.
  6. ^ Khâm lăm le Việt sử Thông giám cương mục, tr. 594.
  7. ^ Tức ngày đôi mươi mon một năm 1510 theo gót lịch Gregory đón trước.
  8. ^ Khâm lăm le Việt sử Thông giám cương mục, tr. 595.
  9. ^ Phan Huy Chú (2007), Lịch triều hiến chương loại chí, tập dượt 2, Nhà Xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, những trang 389-394.
  10. ^ https://nguoikesu.com/dong-lich-su/nha-hau-le/le-tuong-duc-le-oanh
  11. ^ Ứng với câu sấm thời mái ấm Đinh: Chấn cung loài kiến nhật - Đông mặt mày trời mọc.
  12. ^ Nguyễn Vũ người làng mạc Thiên Mỗ, thị xã Từ Liêm, tự đỗ tứ ngôi trường kỳ thi đua Hương, ghi chép chữ thảo đẹp mắt, lại lấy thơ quân ứng nghĩa, từ trên đầu, thực hiện quan lại cho tới Binh cỗ mô tả Thị thầy thuốc, được Tương Dực rất rất yêu thương quý. Khoa thi đua Hội năm Giáp Tuất (1514), Vũ vẫn 58 tuổi hạc, văn ghi chép lủng củng, đang không được trúng tuyển chọn. hoàng thượng mang đến thi đua lại, lấy đỗ đệ nhị giáp tiến sỹ xuất thân thích. Không bao lâu, thực hiện cho tới Hình cỗ Thượng thư kiêm chỉ bảo Thiên năng lượng điện Đông những Đại học tập sĩ, Hàn lâm viện quá chỉ Nhập thị kinh diên, ngày tối tợp rượu tấn công bạc ở nội năng lượng điện, bị người bấy giờ coi khinh thường. Đến ni theo gót nhà vua, bảo con cái rằng: Ăn lộc của vua, cần bị tiêu diệt vì thế nàn của vua, cũng trở thành Duy Sản thịt.
  13. ^ Tương đương với điểm phường Văn Miếu Quốc Tử Giám, quận Quận Đống Đa giờ đây. Phường này còn tồn tại phố Bích Câu.
  14. ^ "Vua lợn" Lê Tương Dực sở hữu thực sự là 1 trong những thơm quân ?”. Kiến thức. 7 mon một năm 2019. Truy cập ngày 10 mon 10 năm 2021.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đại Việt Sử ký Toàn thư (bản kỷ)