người cho ra bộ luật hồng đức

Luật Hồng Đức là tên thường gọi phổ biến của cục Quốc triều hình luật hoặc Lê triều hình luật, là cỗ luật đầu tiên trong phòng nước Đại Việt thời Lê sơ hiện nay còn được lưu lưu giữ vừa đủ. Do những cỗ luật của những triều đại phong con kiến nước Việt Nam đều mang tên gọi là Quốc triều hình luật nên ở phía trên sử dụng tên thường gọi Luật Hồng Đức thực hiện tên thường gọi mang đến bài xích tuy vậy nó ko nên là tên thường gọi đầu tiên.

Nó rất có thể xem như là cỗ luật tổ hợp bao hàm nhiều quy phạm pháp lý nằm trong nhiều nghành nghề pháp lý không giống nhau như: Lĩnh vực luật hình sự, luật dân sự, luật tố tụng, luật thơm nhân-gia đình, luật hành chủ yếu,...

Bạn đang xem: người cho ra bộ luật hồng đức

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Văn phiên bản của cục luật này là 1 trong mỗi văn tự cổ nhất hiện nay còn được tàng trữ bên trên Viện phân tích Hán-Nôm (Hà Nội). Tại phía trên với nhị phiên bản in ván tương khắc đều mang tên là Quốc triều hình luật. Trong khi còn tồn tại một cuốn sách chép tay tuy rằng mang tên gọi là Lê triều hình luật, tuy nhiên nội dung của này lại là phiên bản sao lại của Quốc triều hình luật (thời Hậu Lê) và chép nhập thời hạn trong tương lai.

Trong cơ phiên bản Quốc triều hình luật đem ký hiệu A.341 là phiên bản in ván tương khắc hoàn hảo hơn hết và được xem như là văn phiên bản có mức giá trị nhất. Sở luật nhập sách này bao gồm 6 quyển, in ván tương khắc trong giấy tờ phiên bản, tổng số bao gồm 129 tờ đóng góp cộng đồng trở thành một cuốn. Sách ko ghi thương hiệu người sáng tác, không tồn tại tín hiệu niên đại biên soạn thảo hoặc niên đại in dán và cũng không tồn tại lời nói tựa hoặc những chú dẫn không giống. Bìa nguyên vẹn phiên bản cuốn sách vẫn rơi rụng, được thay cho thế bởi vì một tờ bìa ghi chép 4 chữ Hán là Quốc triều hình luật bởi vì cây bút lông. Nội dung của cục luật này và đã được Phan Huy Chú biên chép lại nhập phần Hình luật chí của Lịch triều hiến chương loại chí, tuy nhiên thiếu thốn đối với cuốn sách này 143 điều nhập tổng số 722 điều.

Trong số 722 điều của Quốc triều Hình luật thì 200 điều phỏng bám theo luật mái ấm Đường (Đường luật sớ nghị), 17 điều phỏng bám theo luật mái ấm Minh. Trong khi với 178 điều cộng đồng chủ đề tuy nhiên Quốc triều Hình luật thể hiện một biện pháp không giống những triều đại Trung Hoa. Đáng để ý nhất là với 328 điều ko ứng với điều luật này của Trung Quốc cả.[1]

Từ thời điểm đầu thế kỷ đôi mươi, Quốc triều hình luật và đã được khảo dịch quý phái giờ đồng hồ Pháp. Đến năm 1956, nó vừa được dịch quý phái quốc ngữ đợt trước tiên (bản dịch của Trường Đại học tập Luật khoa TP. Sài Gòn vì thế Lương Thần Cao Nãi Quang phiên âm, và dịch nghĩa, Nguyễn Sĩ Giác hiệu gắn thêm, Vũ Văn Mẫu ghi chép lời nói tựa, mái ấm in Nguyễn Văn Của sản xuất, TP. Sài Gòn, 1956). Gần phía trên, Viện Sử học tập nước Việt Nam vẫn dịch thuật lại mang đến chuẩn chỉnh xác rộng lớn. (Nhà xuất phiên bản Pháp lý, Hà Thành - 1991).

Một số học tập fake Pháp, khi khảo dịch và phân tích nhận định rằng nó mang tên là Lê triều hình luật và nó là Lê triều điều luật được in ấn năm 1777 (Cảnh Hưng loại 38) nhưng mà Phan Huy Chú vẫn ghi lại nhập Lịch triều hiến chương loại chí sau thời điểm bọn họ phân tích thiên Hình luật chí nhập cuốn sách này của ông na ná phiên bản chép tay của Quốc triều hình luật. Theo Vũ Văn Mẫu, Quốc triều hình luật được công bố đợt trước tiên trong vòng niên hiệu Hồng Đức (1470-1497) và có lẽ rằng nhập thời hạn cuối của niên hiệu này. Ý con kiến của Vũ Văn Mẫu hầu hết phụ thuộc chủ kiến của Phan Huy Chú ghi chép về sự phát hành bên dưới thời Lê, cỗ Hồng Đức hình luật và lời nói đề tựa của vua Gia Long triều Nguyễn mang đến cỗ Hoàng Việt lệ luật, nhập cơ ông review rất rất cao cỗ luật cổ này và gọi nó là cỗ luật Hồng Đức.

Theo Viện Sử học tập nước Việt Nam, Quốc Triều hình luật được khởi thảo kể từ thời Lê Thái Tổ, tiếp sau đó kế tiếp được bổ sung cập nhật bên dưới những triều Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông. Tới thời Lê Thánh Tông thì cỗ luật được hoàn hảo.[2] Các chủ kiến này hầu hết phụ thuộc Đại Việt sử ký toàn thư với biên chép là năm Thái Hòa loại 7 (1449), vua Lê Nhân Tông vẫn bổ sung cập nhật thêm vô cỗ hình luật chương điền sản bao gồm 14 điều. Trong khi, qua loa những sử sách không giống và qua loa những đợt in tương khắc ván (với những điểm không giống nhau về nội dung của những văn bản), những bổ sung cập nhật và tên thường gọi những đơn vị chức năng hành chủ yếu ghi nhập cỗ luật v.v rất có thể nhận ra cỗ luật này được biên soạn thảo, bổ sung cập nhật, hiệu gắn thêm trải qua không ít đời vua triều Lê.

Bố cục[sửa | sửa mã nguồn]

Quốc triều hình luật nhập cuốn sách A.341 với 13 chương, biên chép nhập 6 quyển (5 quyển với 2 chương/quyển và 1 quyển với 3 chương), bao gồm 722 điều. Trong khi, trước lúc lên đường nhập những chương và điều thì Quốc triều hình luật còn tồn tại những thiết bị biểu quy tấp tểnh về những hạng nhằm tang và tang phục, độ cao thấp và những hình cụ (roi, trượng, gông, thừng Fe v.v).

Bố trí rõ ràng như sau:[3]

  1. Chương Danh lệ: 49 điều quy tấp tểnh về những yếu tố cơ phiên bản với đặc điểm phân bổ nội dung những chương điều không giống (quy tấp tểnh về thập ác, ngũ hình, chén bát nghị, chuộc tội bởi vì chi phí v.v)
  2. Chương Vệ cấm: 47 điều quy tấp tểnh về sự đảm bảo cung cấm, kinh trở thành và những tội về cấm vệ.
  3. Chương Vi chế: 144 điều quy tấp tểnh về hình trị cho những hành động sai trái ngược của quan liêu lại, những tội về dịch vụ.
  4. Chương Quân chính: 43 điều quy tấp tểnh về sự việc trừng trị những hành động sai trái ngược của tướng mạo, sĩ, những tội quân sự chiến lược.
  5. Chương Hộ hôn: 58 điều quy tấp tểnh về hộ tịch, hộ khẩu, thơm nhân-gia đình và những tội phạm trong số nghành nghề này.
  6. Chương Điền sản: 59 điều, nhập cơ 32 điều ban sơ và 27 điều bổ sung cập nhật sau (14 điều về điền sản mới mẻ gia tăng, 4 điều về luật mùi hương hỏa, 9 điều về châm chước bổ sung cập nhật luật mùi hương hỏa) quy tấp tểnh về ruộng khu đất, quá kế tiếp, mùi hương hỏa và những tội phạm nhập nghành nghề này.
  7. Chương Thông gian: 10 điều quy tấp tểnh về những tội phạm dục tình.
  8. Chương Đạo tặc: 54 điều quy tấp tểnh về những tội ăn cướp, giết mổ người và một vài tội chủ yếu trị như phản nước kinh vua.
  9. Chương Đấu tụng: 50 điều quy tấp tểnh về những group tội tiến công nhau (ẩu đả) và những tội vu cáo, lăng nhục v.v
  10. Chương Trá ngụy: 38 điều quy tấp tểnh những tội hàng fake, lừa bịp.
  11. Chương Tạp luật: 92 điều quy tấp tểnh về những tội ko với mọi group tội danh bên trên phía trên.
  12. Chương Sở vong: 13 điều quy tấp tểnh về sự bắt tội phạm chạy trốn và những tội nằm trong nghành nghề này.
  13. Chương Đoán ngục: 65 điều quy tấp tểnh về sự xử án, nhốt can phạm và những tội phạm nhập nghành nghề này.

Hai chương cuối này vẫn với một vài quy tấp tểnh về tố tụng, tuy nhiên ko hoàn hảo.

Các quy tấp tểnh dân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Trong cỗ luật Hồng Đức, những mối quan hệ dân sự được rằng cho tới tối đa là những nghành nghề như: mối quan hệ chiếm hữu, mối quan hệ thích hợp đồng và quá kế tiếp ruộng khu đất.

Sở hữu và thích hợp đồng[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ luật Hồng Đức vẫn phản ánh nhị cơ chế chiếm hữu ruộng khu đất nhập thời kỳ phong con kiến là: chiếm hữu quốc gia (ruộng công/ công điền/công thổ) và chiếm hữu cá nhân (ruộng tư/tư điền/tư thổ).

Trong cỗ luật Hồng Đức, vì thế vẫn với cơ chế lộc điền-công điền kha khá trọn vẹn về yếu tố ruộng khu đất công nên nhập cỗ luật này quyền chiếm hữu quốc gia về ruộng khu đất chỉ được thể hiện nay trở thành những chế tài vận dụng so với những hành động vi phạm cơ chế dùng ruộng khu đất công như: ko được cung cấp ruộng khu đất công (điều 342), ko được rung rinh ruộng khu đất công quá giới hạn trong mức (điều 343), ko được trao bậy ruộng khu đất công vẫn giao phó cho những người không giống (điều 344), cấm thực hiện sai quy tấp tểnh phân cấp cho ruộng khu đất công (điều 347), ko nhằm bỏ phí ruộng khu đất công (điều 350), cấm biến hóa ruộng khu đất công trở thành tư (điều 353), ko được ẩn lậu nhằm trốn thuế (điều 345) v.v

Bên cạnh cơ việc bảo lãnh quyền chiếm hữu tư nhân/ thích hợp đồng về ruộng khu đất tư cũng rất được quy xác định rõ ràng. Chẳng hạn, cấm xâm lấn ruộng khu đất của những người không giống (điều 357), cấm tá điền giành ruộng khu đất của công ty (điều 356), cấm ức hiếp để sở hữ ruộng khu đất của những người không giống (điều 355) v.v

Qua một vài quy tấp tểnh bên trên, rất có thể thấy cỗ luật vẫn kiểm soát và điều chỉnh phụ thân loại thích hợp đồng về ruộng đất:

Mua cung cấp ruộng đất

Cầm cố ruộng đất

Thuê mướn ruộng đất

Về kiểu dáng, những thích hợp đồng thông thường phải khởi tạo trở thành văn tự động Một trong những mặt mày nhập cuộc thích hợp đồng với việc xác nhận của quan liêu viên với thẩm quyền.

Thừa kế[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nghành nghề quá kế tiếp, ý kiến của những mái ấm thực hiện luật Đại Việt thời Lê khá thân mật và gần gũi với những ý kiến tiến bộ về quá kế tiếp. Cụ thể: Khi phụ vương u còn sinh sống, ko đột biến những mối quan hệ về quá kế tiếp nhằm mục đích đảm bảo và giữ lại sự vĩnh cửu của mái ấm gia đình, dòng tộc. Thứ nhị là những mối quan hệ quá kế tiếp bám theo chúc thư (các điều 354, 388) và quá kế tiếp ko chúc thư (thừa kế tiếp bám theo luật) với những điều 374-377, 380, 388. Điểm xứng đáng để ý nhập cỗ luật Hồng Đức, người phụ nữ với quyền quá kế tiếp ngang bởi vì với những người con cái trai(trong tình huống người đàn ông trưởng rơi rụng hoặc bị tiêu diệt trước cơ - Xem tăng Lịch Triều Hiến Chương Loại chí -Tập 2 - Hình Luật Chí). Đây là 1 điểm tiến bộ cỗ ko thể thấy ở những cỗ luật phong con kiến không giống. Thứ phụ thân, cỗ luật vẫn phân tấp tểnh về xuất xứ gia tài của phu nhân ông xã, bao gồm có: gia tài riêng biệt của từng người và gia tài cộng đồng của tất cả nhị phu nhân ông xã. Việc phân tấp tểnh này thêm phần xác lập việc phân loại quá kế tiếp cho những con cái khi phụ vương u vẫn bị tiêu diệt hoặc phân chia gia tài mang đến mặt mày còn sinh sống nếu như 1 trong nhị phu nhân hoặc ông xã bị tiêu diệt trước. Thừa kế tiếp đó là điểm nổi trội nhất của pháp luật triều hau le

Trách nhiệm dân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Luật Hồng Đức cũng quy tấp tểnh trách móc nhiệm dân sự của những mặt mày nhập cuộc mối quan hệ, với những nội dung khá ngặt nghèo, rõ ràng. Bên cạnh những nội qui bên trên trẻ nhỏ cũng rất cần được che chở tận tường và dạy dỗ đặc trưng với 3 chi tiêu chí:

  • 1. Không bạo lực
  • 2. Không tiến công đập
  • 3. Giáo dục đào tạo chất lượng tốt.

Với 3 tiêu chuẩn bên trên nhằm người dân biết quốc gia rất rất quan hoài cho tới trẻ nhỏ bởi vì trẻ nhỏ là sau này của giang sơn là cột trụ của quê nhà.

Các quy đánh giá sự[sửa | sửa mã nguồn]

Các lý lẽ công ty đạo[sửa | sửa mã nguồn]

Hình luật là nội dung trọng yếu hèn và với đặc điểm chủ yếu, bao quấn toàn cỗ nội dung của cục luật. Các lý lẽ hình sự hầu hết của chính nó là:

  • Vô luật bất trở thành hình (điều 642, 683, 685, 708, 722): nhập cơ quy tấp tểnh chỉ khép tội khi nhập cỗ luật với quy tấp tểnh, ko tăng bớt tội danh, vận dụng đích hình trị vẫn quy tấp tểnh và nó là tương tự động như trong số cỗ luật hình sự tiến bộ.
  • Chiếu cố (điều 1, 3-5, 8, 10, 16, 17, 680): nhập cơ quy tấp tểnh những chiếu cố so với vị thế xã hội, tuổi thọ (trẻ em và người già nua cả), tật nguyền, phụ phái đẹp v.v
  • Chuộc tội bởi vì chi phí (điều 6, 16, 21, 22, 24): so với những tội danh như trượng, biếm, thiết bị, khao đinh, tang thất phụ, lưu, tử, quí chữ. Tuy nhiên những tội thập ác (mười tội vô cùng nguy nan mang đến chủ yếu quyền) và tội tiến công roi vọt (có đặc điểm răn đe, giáo dục) ko mang đến chuộc.
  • Trách nhiệm hình sự (điều 16, 35, 38, 411, 412): nhập cơ rằng cho tới quy tấp tểnh về tuổi tác phụ trách hình sự và việc phụ trách hình sự thay cho cho những người không giống.
  • Miễn, hạn chế trách móc nhiệm hình sự (điều 18, 19, 450, 499, 553): nhập cơ quy tấp tểnh về miễn, hạn chế trách móc nhiệm hình sự trong số tình huống như tự động vệ chính đại quang minh, hiện tượng khẩn cấp cho, hiện tượng bất khả kháng, thực hiện khẩu lệnh, tự động thú (trừ thập ác, giết mổ người).
  • Thưởng người tố giác, trừng trị người tủ lấp liếm (điều 25, 39, 411, 504)

Tội phạm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phân loại theo như hình trị (ngũ hình và những hình trị khác)
  • Theo sự vô ý hoặc cố ý phạm tội
  • Theo thủ đoạn tội phạm và hành động phạm tội
  • Tính hóa học đồng phạm

Các group tội cụ thể[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thập ác: Là 10 trọng tội nguy nan nhất như:
    • Các tội tương quan cho tới vương vãi quyền: mưu đồ phản, mưu đồ đại nghịch ngợm (điều 2, 411), mưu đồ chúng ta (phản bội tổ quốc-điều 412), đại bất kính (430, 431).
    • Các tội tương quan cho tới mối quan hệ thơm nhân-gia đình: ác nghịch ngợm (điều 416), bất hiếu (nhiều điều, ví dụ điển hình điều 475), bất mục, vô nghĩa, nội loàn.
    • Tội tương quan cho tới tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp tiên phong hàng đầu của Nho giáo: bất đạo (420 và 421).
  • Các group tội phạm khác: bao hàm những tội tương quan đến việc đáng tin cậy đằm thắm thể của vua, ngờ lễ cung đình, xâm phạm trật tự động công nằm trong, quản lý và vận hành hành chủ yếu, thể thức ngờ lễ triều đình, xâm phạm tính mạng con người, mức độ khong

, danh dự và phẩm giá thế giới, những tội xâm phạm an toàn vương quốc, trật tự động đáng tin cậy xã hội, những tội phạm quân sự chiến lược, xâm phạm cơ chế chiếm hữu ruộng khu đất, xâm phạm cơ chế thơm nhân-gia đình, những tội dục tình, những tội xâm phạm cơ chế tư pháp v.v

Hình phạt[sửa | sửa mã nguồn]

Quan niệm về hình trị nhập cỗ luật khá cụ thể tuy nhiên cứng nhắc với khuông hình trị thông thường là thắt chặt và cố định, tuy rằng rằng với tính cho tới những tình tiết tăng nặng trĩu hoặc hạn chế nhẹ nhõm (điều 41).

Các hình trị rõ ràng với ngũ hình và những hình trị không giống.

Ngũ hình[sửa | sửa mã nguồn]

Ngũ hình được quy tấp tểnh bên trên điều 1 và gồm những: xuy, trượng, thiết bị, lưu, tử.

  • Xuy (đánh bởi vì roi) với 5 bậc: 10, đôi mươi, 30, 40, 50 roi vọt, rất có thể kèm cặp trị chi phí và biếm chức, vận dụng cả mang đến phái nam và phái đẹp.
  • Trượng (đánh bởi vì gậy) cũng đều có 5 bậc: 60, 70, 80, 90 và 100 trượng, chỉ vận dụng mang đến phái nam.
  • Đồ với 3 bậc là:
    • Dịch đinh kèm cặp 80 trượng mang đến phái nam và dịch phụ kèm cặp 50 roi vọt mang đến phái đẹp. Dịch đinh/dịch phụ có tương đối nhiều hạng là:
      • Thuộc đinh: phục dịch ở những viện (dành mang đến quan liêu chức với tội)
      • Quân đinh: phục dịch ở những sảnh
      • Khao đinh: phục dịch ở nhập trại lính
      • Xã đinh: phục dịch ở những xã (dành mang đến thông thường dân phái nam với tội)
      • Thứ phụ: phục dịch việc làm ở thôn (dành mang đến thông thường dân phái đẹp với tội)
      • Viên phụ: thực hiện những việc làm nhập vườn và tiến công 10 roi vọt (dành mang đến vo quan)
      • Tang thất phụ: phục dịch ở những điểm nuôi tằm, nếu như tội phạm nặng
    • Tượng phường binh (quét dọn chuồng voi kèm cặp 80 trượng và quí 2 chữ nhập mặt) mang đến phái nam và xuy thất tỳ (nấu cơm trắng nuôi quân kèm cặp 50 roi vọt và quí 2 chữ nhập cổ) mang đến phái đẹp.
    • Chủng điền binh (lính làm việc ở bốt điền trong phòng nước kèm cặp 80 trượng và quí nhập cổ 4 chữ, nên treo xiềng) mang đến phái nam và thung thất tỳ (xay thóc giã gạo trong số kho thóc thuế trong phòng nước kèm cặp 50 roi vọt và quí nhập cổ 4 chữ) mang đến phái đẹp.
  • Lưu tức lưu đày đọa lên đường điểm xa thẳm, với 3 bậc là:
    • Lưu cận châu, đày đọa đi làm việc việc nặng trĩu ở Nghệ An với hình trị phụ là quí nhập mặt mày 6 chữ, tiến công 90 trượng, treo xiềng giành riêng cho phái nam và tiến công 50 roi vọt mang đến phái đẹp.
    • Lưu nước ngoài châu: Lưu đày đọa cho tới Thầy Chính, Quảng Bình. Phụ hình với 90 trượng, quí 8 chữ nhập mặt mày, treo xiềng 2 vòng giành riêng cho phái nam và tiến công 50 roi vọt mang đến phái đẹp.
    • Lưu viễn châu: đày đọa lên đường Cao bằng phẳng. Phụ hình bao gồm 100 trượng, quí 10 chữ nhập mặt mày, treo xiềng 3 vòng mang đến phái nam, tiến công 50 roi vọt mang đến phái đẹp.
  • Tử (giết chết) với 3 bậc là:
    • Trảm cả nhà
    • Giảo (thắt cổ), trảm (chém đầu)
    • Khiêu (chém bêu đầu)
    • Lăng trì (tùng xẻo) tức xẻo từng từng miếng thịt rồi phẫu thuật bụng, moi ruột cho tới bị tiêu diệt, tiếp theo sau còn bị hạn chế tách tay chân và bẻ gãy không còn xương, tiếp sau đó đem chôn lấp

Các hình trị khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài ngũ hình, luật Hồng Đức còn vận dụng những hình trị không giống như:

  • Biếm tư (điều 27, 46) bao hàm những bậc từ một cho tới 5 tư tuy nhiên với quy tấp tểnh mang đến chuộc tội biếm bởi vì chi phí bám theo điều 22. Biếm tư rất có thể được hiểu như 1 kiểu dáng thực hiện hạ thấp tư cơ hội của những người bị trị. Trong khi người bị trị biếm tư còn nên Chịu đựng hình trị tiến công roi vọt (xuy hoặc trượng).
  • Phạt chi phí (điều 26) với 3 bậc: 300-500 quan liêu, 60-200 quan liêu và 5-50 quan liêu. Trong khi còn tồn tại quy tấp tểnh về chi phí bồi thông thường tang vật (điều 28), chi phí thông thường mạng (điều 29).
  • Tịch thu gia tài với 2 bậc là tịch thâu toàn cỗ gia tài (nặng bám theo điều 426, 430) và tịch thâu một trong những phần gia tài (nhẹ, những điều 88, 523)
  • Thích chữ nhập cổ hoặc mặt: Được vận dụng như thể hình trị phụ so với những tội lưu, thiết bị, trượng, xuy.
  • Xung phu nhân con cái thực hiện nô tỳ. Chỉ vận dụng so với những tội mưu đồ phản, mưu đồ đại nghịch ngợm, mưu đồ chúng ta nhập thập ác (điều 411, 412).

Các quy tấp tểnh nhập thơm nhân-gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Các lý lẽ cơ phiên bản nhập nghành nghề hôn nhân gia đình của cục luật là: hôn nhân gia đình ko tự tại, nhiều thê và xác lập cơ chế mái ấm gia đình gia trưởng. Nó thể hiện nay lễ nghĩa Nho giáo, trật tự động xã hội-gia đình phong con kiến, song vẫn đang còn một vài điểm tiến bộ cỗ.

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nghành nghề hôn nhân gia đình, cỗ luật vẫn kiểm soát và điều chỉnh những mối quan hệ như kết duyên, dứt hôn nhân gia đình (do bị tiêu diệt hoặc ly hôn).

Kết hôn[sửa | sửa mã nguồn]

Trong mối quan hệ kết duyên, luật quy tấp tểnh những ĐK nhằm rất có thể kết duyên là: với sự đồng ý của phụ vương u (điều 314), ko được kết duyên trong số những người nhập bọn họ sản phẩm đằm thắm quí (điều 319), cấm kết duyên khi đang sẵn có tang phụ vương, u hoặc ông xã (điều 317), cấm kết duyên khi ông, bà, phụ vương hoặc u hiện giờ đang bị kìm hãm, tù tội (điều 318), cấm anh (em) lấy phu nhân góa của em (anh), trò lấy phu nhân góa của thầy (điều 324), với một vài quy tấp tểnh không giống trong số điều 316, 323, 334, 338, 339. Tuy nhiên,Quốc triều hình luật ko quy tấp tểnh tuổi tác kết duyên, tuy vậy nhập Thiên Nam dư hạ luyện (phần lệ Hồng Đức thơm giá) với viết: "Con trai 18 tuổi tác, phụ nữ 16 tuổi tác mới mẻ rất có thể trở thành hôn", có lẽ rằng là vì vẫn tồn bên trên một văn phiên bản không giống nằm trong thời quy tấp tểnh về điều này. Luật Hồng Đức cũng quy tấp tểnh về kiểu dáng và giấy tờ thủ tục kết duyên như đính ước và trở thành thơm (các điều 314, 315, 322). Lưu ý là Quốc triều hình luật luật đã cho chúng ta thấy cuộc hôn nhân gia đình có mức giá trị pháp luật kể từ sau lễ đính ước. Ví dụ điều 315 quy định: Gả phụ nữ đã nhận được thiết bị sính nghi và lại thôi ko gả nữa thì nên trị 80 trượng...Còn người phụ nữ nên gả cho những người căn vặn trước. Tuy nhiên, nếu như nhập thời hạn kể từ lễ đính ước cho tới khi trở thành thơm nhưng mà 1 trong nhị bị đơn ác tật hoặc tội phạm thì mặt mày cơ với quyền kể từ thơm.

Chấm dứt thơm nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Luật Quốc triều hình luật quy tấp tểnh những tình huống dứt hôn nhân gia đình là: 1 trong nhị người vẫn bị tiêu diệt hoặc ly thơm.

Xem thêm: bầu trời sao của thiên kim thật

Về tình huống dứt hôn nhân gia đình vì thế 1 trong nhị người vẫn bị tiêu diệt cần thiết Note là mối quan hệ hôn nhân gia đình chỉ thực sự dứt ngay lập tức nếu như người bị tiêu diệt là phu nhân, còn trong trường hợp là ông xã bị tiêu diệt thì nó chỉ dứt sau thời điểm mãn tang. Quy tấp tểnh này được đưa ra một cơ hội loại gián tiếp trong số điều 2 và 320.

Về tình huống ly thơm với phụ thân group sau:

  1. Buộc nên ly thơm (các điều 317, 318, 323, 324, 334) vì thế hôn nhân gia đình vẫn vi phạm những quy tấp tểnh cấm kết duyên.
  2. Ly thơm vì thế lỗi của những người vợ: Điều 310 quy tấp tểnh người ông xã nên ly thơm khi người phu nhân phạm nên điều nghĩa tuyệt (đoạn tuyệt không còn ơn huệ phu nhân chồng) như: ko con cái, ghen ghét tuông, ác tật (mắc những bệnh dịch như phong, hủi), dâm đãng, ko kính phụ vương u, lắm lời nói, trộm cắp.
  3. Ly thơm vì thế lỗi của những người chồng: Điều 308 quy định: "Phàm ông xã vẫn vứt lửng phu nhân 5 mon ko di chuyển (vợ được trình với quan liêu trực thuộc và xã quan liêu thực hiện chứng) thì rơi rụng vợ". Quy tấp tểnh vì vậy quyền lợi và nghĩa vụ của những người phụ phái đẹp và đã được đảm bảo và cần thiết rộng lớn nó cũng trở nên hạ tầng nhằm người ông xã nên triển khai chất lượng tốt nhiệm vụ của tớ so với phu nhân, với mái ấm gia đình. Đây là quy tấp tểnh nổi trội phản ánh tính phát minh trong phòng thực hiện luật nhằm mục đích giữ lại trật tự động ổn định tấp tểnh nhập mái ấm gia đình.

Quan hệ gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nghành nghề mối quan hệ mái ấm gia đình, cỗ luật vẫn kiểm soát và điều chỉnh những mối quan hệ như mối quan hệ nhân đằm thắm thân phu nhân và ông xã, đằm thắm phụ vương u và con cháu, Một trong những đằm thắm nằm trong không giống (vợ cả-vợ lẽ, anh-chị-em, phụ vương mẹ-con nuôi, tầm quan trọng của những người tôn trưởng tức trưởng họ).

  • Quan hệ vợ-chồng: Phong tục luyện quán và lễ nghĩa Nho giáo vẫn kiểm soát và điều chỉnh mối quan hệ vợ-chồng, song Quốc triều hình luật cũng đều có những quy tấp tểnh nhằm mục đích kiểm soát và điều chỉnh những quyền và nhiệm vụ nhân đằm thắm như: Nghĩa vụ nên cộng đồng sinh sống bên trên một điểm và nên với trách móc nhiệm cùng nhau (các điều 321 và 308, 309), ko được bạc đãi phu nhân (điều 482), nhiệm vụ chung tình (điều 401, 405), nhiệm vụ nhằm tang nhau (các điều 2, 7).
  • Quan hệ phụ vương mẹ-con cái: Đề cập cho tới những nhiệm vụ và quyền nhân đằm thắm của con cháu, gồm những: nhiệm vụ nên vâng lời nói và phụng chăm sóc phụ vương u, các cụ (khoản 7 điều 2), nhiệm vụ Chịu đựng tội roi vọt, trượng thay cho mang đến các cụ, phụ vương u (điều 38), nhiệm vụ ko được kiện tụng ông bà-cha u (điều 511), nhiệm vụ tủ lấp liếm tội mang đến các cụ, phụ vương u (các điều 9, 504), nước ngoài trừ tình huống phụ vương u hoặc các cụ phạm những tội mưu đồ phản, mưu đồ đại nghịch ngợm, phụ vương u nuôi giết mổ con cái đẻ hoặc u đẻ-mẹ kế tiếp giết mổ phụ vương thì được luật lệ tố giác và nhiệm vụ nhằm tang ông bà-cha u (điều 2).
  • Quan hệ nhân đằm thắm khác: Đề cập cho tới mối quan hệ đằm thắm phu nhân cả-vợ lẽ (các điều 309, 481, 483, 484) và mái ấm ông xã, anh-chị-em (các điều 487, 512), nuôi con cái nuôi (các điều 380, 381, 506) và tầm quan trọng của những người trưởng bọn họ (điều 35).

Trong mối quan hệ phu nhân cả-vợ lẽ thì ngoài ra quy tấp tểnh về những nhiệm vụ của mình với ông xã và mái ấm ông xã thì bọn họ cũng nên tuân hành trật tự động thê thiếp và phu nhân cả rằng cộng đồng được ưu tiên rộng lớn. Về mối quan hệ anh-chị-em thì người anh trưởng với quyền và nhiệm vụ so với những em, nhất là lúc phụ vương u vẫn bị tiêu diệt, đôi khi cũng đảm bảo sự hòa thuận nhập mái ấm gia đình (phạt nặng trĩu tiến công lộn, kiện tụng nhau). Việc nhận nuôi con cái nuôi nên được lập trở thành văn phiên bản và nên xử thế như con cái đẻ na ná ngược lại, con cái nuôi nên với nhiệm vụ như con cái đẻ so với phụ vương u nuôi.

Các quy tấp tểnh tố tụng[sửa | sửa mã nguồn]

Mặc mặc dù ko được tách bạch đi ra trở thành những chương riêng biệt rẽ, tuy nhiên Quốc triều hình luật vẫn thể hiện nay một vài định nghĩa của luật tố tụng tiến bộ như:

  • Thẩm quyền và trình tự động tố tụng của những cấp cho cơ quan ban ngành (điều 672)
  • Thủ tục tố tụng (phần rộng lớn của nhị chương cuối) như đơn kiện- đơn tố giác (các điều 508, 513, 698), giấy tờ thủ tục tra khảo (các điều 546, 660, 665, 667, 668, 714, 716), giấy tờ thủ tục xử án (các điều 671, 709), cách thức xử án (các điều 670, 683, 686, 708, 714, 720, 722), giấy tờ thủ tục bắt người (các điều 646, 658, 659, 663, 676, 680, 701-704).

Qui phạm pháp lý nhập Sở luật Hồng Đức[sửa | sửa mã nguồn]

1. Đa phần những qui phạm pháp lý nhập Sở luật Hồng Đức được xây cất bám theo cách thức xuất hiện nay vừa đủ cả phụ thân thành phần là giả thiết, quy tấp tểnh và chế tài thẳng.

Ví dụ Điều 585: "Trâu của 2 mái ấm tiến công nhau, con cái này bị tiêu diệt thì 2 mái ấm nằm trong ăn thịt, con cái này sinh sống thì 2 mái ấm nằm trong cày, trái ngược luật thì tiếp tục xử trị 80 trượng.".

Trong đó: Trâu của 2 mái ấm tiến công nhau là thành phần fake định; con cái này bị tiêu diệt thì 2 mái ấm nằm trong ăn thịt, con cái này sinh sống thì 2 mái ấm nằm trong cày là thành phần quy định; trái ngược luật thì tiếp tục xử trị 80 trượng là thành phần chế tài.

Điều 89: "Trước sau ngày nhà vua đăng vương một mon, cấm những nhà tại nhập kinh trở thành cử hành việc tang, người này phạm nên thì trị 50 roi vọt, biếm một tư".

Trong đó: Trước sau ngày nhà vua đăng vương một mon là thành phần fake định; cấm những nhà tại nhập kinh trở thành cử hành việc tang là thành phần quy định; trái ngược luật thì tiếp tục xử trị 50 roi vọt, biếm một tư là thành phần chế tài.

Với cơ hội tế bào mô tả hành động vi phạm pháp lý và chế tài so với công ty triển khai hành động cơ rõ nét vì vậy, người dân tiếp tục hiểu rằng hành động này nên thực hiện, hành động này nên tách, tạo ra ĐK nhằm toàn thể từng đẳng cấp quần chúng hiểu luật. Quan xử án cũng hiểu rằng cần được xử thế nào.

2. Có nhiều qui phạm nhập Sở luật Hồng Đức tế bào mô tả ngắn ngủn một trường hợp rõ ràng. Như vậy khiến cho qui phạm trở thành rõ nét với những người dân.

Ví dụ Điều 393: "Người phụ vương lấy phu nhân trước sinh được một đàn ông, phần mùi hương hoả vẫn giao phó mang đến giữ; tuy nhiên người đàn ông ấy lại chỉ sinh được một người con cái gái; nhưng mà phụ vương với phu nhân lẽ hoặc tì thiếp lại sinh được một đàn ông tuy nhiên lại bị cố tật, người đàn ông cố tật ấy sinh được con cháu trai, thì ruộng khu đất mùi hương hoả nên giao phó cho những người con cháu trai con cái kẻ cố tật, nhằm trầm trồ rằng dòng tộc ko thể nhằm tuyệt".

Hoặc Điều 395: "Cha u sinh được nhị đàn ông, người đàn ông trưởng chỉ sinh phụ nữ, con cái loại lại sở hữu đàn ông thì phần mùi hương hỏa giao phó mang đến đàn ông người con cái thứ; tuy nhiên đàn ông người con cái loại chỉ sinh con cháu gái thì phần mùi hương hỏa trước cơ lại nên giao phó trả mang đến phụ nữ người con cái trưởng".

Ưu điểm của cơ hội quy tấp tểnh ngắn ngủn gọn gàng một trường hợp, ngoài các việc dễ dàng nằm trong, dễ dàng ghi nhớ, dễ dàng áp dụng còn đã cho chúng ta thấy từ là một yếu tố pháp luật khá phức tạp và đã được fake hóa trở thành một trường hợp rất rất đơn giản và giản dị.

3. Sở luật Hồng Đức với cơ hội quy tấp tểnh chế tài bên dưới dạng chế tài thắt chặt và cố định. Với từng một vi phạm rõ ràng thì với cùng một hình trị rõ ràng tương ứng; cường độ tăng nặng trĩu hoặc hạn chế nhẹ nhõm cũng rất được quy tấp tểnh ngay lập tức tiếp sau đó một cơ hội rõ ràng, rõ nét.

Ví dụ Điều 466: "Đánh gãy răng, sứt sẹo tai mũi, chột 1 đôi mắt, gãy ngón chân, ngón tay, giập xương, hoặc lấy nước sôi, lửa thực hiện người bị thương và rụng tóc, thì xử tội thiết bị thực hiện khao đinh. Lấy thiết bị dơ dáy ném nhập đầu mặt mày người tao thì xử biếm 2 tư; sụp đổ nhập mồm mũi thì biếm 3 tư. Đánh gãy 2 răng, 2 ngón tay trở lên trên thì xử tội thiết bị thực hiện tượng phường binh. Lấy gươm giáo đâm chém người, dẫu ko trúng cũng nên lưu lên đường châu ngay sát (người quyền quý và cao sang tội phạm thì xử tội biếm). Nếu đâm chém bị thương và thực hiện đứt gân, chột 2 đôi mắt, đoạ bầu thì xử tội lưu lên đường châu xa thẳm. Nếu trong những lúc đương xét căn vặn, người bị thương lại hồi phục, thì tội nhân được hạn chế tội 2 bậc. Nếu tiến công bị thương 2 người trở lên trên và nhân bị thương nhưng mà trở thành cố tật, hoặc tiến công đứt lưỡi, huỷ hoại âm, dương vật đều xử tội giảo; và nên thông thường chi phí tổn thương như lệ tấp tểnh. Với chế tài thắt chặt và cố định này, nó vẫn đáp ứng tính đúng mực trong công việc vận dụng luật của những phòng ban Nhà nước, tránh khỏi sự tuỳ tiện trong công việc vận dụng luật".

Việc xây cất những chế tài thắt chặt và cố định nhập Sở luật Hồng Đức ở một chừng đỗi chắc chắn rất rất tiện lợi mang đến việc vận dụng, và với ưu thế là tránh khỏi sự tùy tiện trong công việc vận dụng.

4. Trong Sở luật Hồng Đức từ là một sự khiếu nại hoặc vụ việc, mái ấm thực hiện luật lường tính những yếu tố đột biến xung xung quanh vụ việc cơ.

Ví dụ Điều 234: "Những quan liêu coi quân team ở những trấn, lộ hoặc thị trấn với mọi quan liêu viên trong số viên những viện, di chuyển giao ước cùng nhau, mưu đồ thao tác làm việc phản nghịch ngợm, nhưng mà quan liêu ty quản ngại giám chẳng lưu tâm đánh giá, hoặc dung túng lấp liếm giếm ko tâu lên, thì nằm trong với những người phản nghịch ngợm và một tội; nếu như vẫn tâu lên và lại ngầm sai người báo mang đến kẻ phản nghịch ngợm biết thì tội cũng như vậy. Nếu vì thế tâu lên ko lưu giữ kín kẽ khiến cho kẻ phản nghịch ngợm biết thì viên quan liêu tâu được hạn chế tội 1 bậc. Nếu việc mưu đồ phản nghịch ngợm vẫn lộ, việc tàn khốc vẫn rõ rệt, nhưng mà quan liêu giám ko xét tình thế nhưng mà lung bắt và tâu lên, thì bị tội như tội đồng mưu; nếu như việc mưu đồ phản ko lộ thì được hạn chế nhẹ nhõm nhị bậc."[4]

So sánh[sửa | sửa mã nguồn]

Giống tựa như các cỗ luật phong con kiến không giống, luật Hồng Đức thể hiện nay rõ rệt thực chất giai cấp cho của chính nó. Mục chi tiêu tiên phong hàng đầu của chính nó là nhằm đảm bảo uy quyền, vị thế và quyền lợi và nghĩa vụ của giai cấp cho phong con kiến, gia tăng trật tự động xã hội và mái ấm gia đình gia trưởng phong con kiến. Nó là sự việc pháp điển hóa tư tưởng chủ yếu trị và đạo đức nghề nghiệp Nho giáo. Dù thế, ko thể không đồng ý những điểm rực rỡ và tiến bộ cỗ của chính nó.

Luật Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Luật Hồng Đức tiếp thụ nhiều trở thành tựu lập pháp của Trung Hoa, Chịu đựng tác động của tất cả pháp luật mái ấm Đường và mái ấm Minh. Dù thế, nó với những điểm rất khác với những cỗ luật trong phòng nước phong con kiến Trung Quốc cả về nội dung láo nháo bố cục tổng quan.

Về bố cục tổng quan, cỗ Đường luật với 500 điều phân thành 12 chương (Danh lệ, Vệ cấm, Chức chế, Hộ thơm, Khai khố, Thiện hưng, Đạo tặc, Đấu tụng, Trá ngụy, Tạp luật, Sở vong, Đoán ngục) nhập 30 quyển. cũng có thể thấy, nhập luật Hồng Đức những quy tấp tểnh về những group tội dục tình và những yếu tố ruộng khu đất được quy tấp tểnh riêng lẻ và rõ ràng rộng lớn.

Về nội dung, những quy tấp tểnh về thơm nhân-gia đình, điền sản của luật Hồng Đức được chú ý rộng lớn đối với Đường luật (quy tấp tểnh rõ ràng về văn tự động, di thư, cơ chế và cách thức phân chia quá kế tiếp, gia tài của vợ-chồng khi góa bụa v.v). Chính vì vậy, trong tương lai những tòa án thời Pháp nằm trong hoặc Tòa thượng thẩm TP. Sài Gòn thời nước Việt Nam Cộng hòa hoặc dựa vào những quy tấp tểnh này của luật Hồng Đức nhằm phân xử những vụ khiếu nại tụng tương quan cho tới gia tài vợ-chồng.

Bộ luật mái ấm Nguyễn[sửa | sửa mã nguồn]

So với cỗ Hoàng Việt lệ luật (hay luật Gia Long) (năm 1811) Thành lập sau sản phẩm thế kỷ, rất có thể thấy luật Hồng Đức chưa tồn tại tính bao quát hóa cao và phân ngành rõ rệt như Hoàng Việt lệ luật. Tuy nhiên, nút đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của những người phụ phái đẹp nhập luật Hồng Đức lại cao hơn nữa đối với Hoàng Việt lệ luật. Như GS Vũ Văn Mẫu vẫn ghi chép khi phán xét về Hoàng Việt luật lệ: "bao nhiêu những sự tân kỳ mới mẻ kỳ lạ nhập cỗ luật triều Lê vẫn không thể đánh dấu một ít dấu vết này nhập luật mái ấm Nguyễn. Không còn những luật pháp tương quan cho tới mùi hương hỏa, cho tới di thư, cho tới những ĐK về hôn thú, cho tới cơ chế gia tài của phu nhân ông xã."[5]

Ngoài đi ra, Luật Hồng Đức còn được review là nhẹ nhõm rộng lớn những triều đại trước và nhẹ nhõm rộng lớn luật trong phòng Nguyễn trong tương lai, đối với tất cả sự phân biệt trừng trị người tội phạm còn nhỏ tuổi tác hoặc tật nguyền.[6]

Các điểm tiến bộ bộ[sửa | sửa mã nguồn]

Điểm tiến bộ cỗ nhập luật Hồng Đức là nó với cùng một tiến bộ khá căn phiên bản trong công việc nâng cấp vị thế của những người phụ phái đẹp nhập xã hội phong con kiến. Vai trò của những người phụ phái đẹp và đã được tôn vinh rộng lớn thật nhiều đối với những cỗ luật đương thời nhập điểm. Nó đã cho chúng ta thấy người phu nhân với quyền quản lý và vận hành gia tài của mái ấm gia đình (khi ông xã chết) và bọn họ với quyền quá kế tiếp như phái nam.[7]

Điểm loại nhị, là hình trị mang đến tù phái đẹp khi nào cũng thấp rộng lớn đối với tù phái nam. Ví dụ: Điều 1 quy tấp tểnh trượng hình chỉ nam nhi nên chịu: "Từ 60 cho tới 100 trượng, chia thành 5 bậc: 60 trượng, 70 trượng, 80 trượng, 90 trượng, 100 trượng, tuỳ bám theo tội nhưng mà tăng bớt. Xử tội này rất có thể cùng theo với tội lưu, tội thiết bị, biếm chức, hoặc xử riêng biệt chỉ nam nhi nên Chịu đựng." Điều 680: "Đàn bà nên tội xử tử trở xuống nếu như đang sẵn có bầu, thì nên nhằm sinh nở sau 100 ngày mới mẻ đem hành quyết. Nếu ko sinh nhưng mà đem hành quyết thì ngục quan liêu bị xử biếm nhị tư; ngục quản ngại bị thiết bị thực hiện phiên bản viên đinh. Dù vẫn sinh rồi, tuy nhiên ko đầy đủ hạn một trăm ngày nhưng mà đem hành quyết, thì ngục quan liêu và ngục lại bị tội nhẹ nhõm rộng lớn tội bên trên nhị bậc. Nếu vẫn đầy đủ 100 ngày nhưng mà ko đem hành quyết, thì ngục quan liêu hoặc ngục lại bị tội biếm hoặc tội phạt"..

Điểm loại phụ thân, nó thể hiện nay quyết sách trọng nông của triều Lê. Sở luật trừng trị rất rất nặng trĩu những tội như hủy hoại kênh mương (điều 596), chặt phá huỷ cây xanh và lúa má của những người không giống (điều 601), tự ý giết mổ trâu ngựa (điều 580) v.v Những điều luật nhập Quốc Triều Hình Luật vẫn xác lập trách móc nhiệm trong phòng nước trải qua trách móc nhiệm của khối hệ thống quan liêu lại nhằm mục đích đáp ứng cuộc sống thường ngày ít nhất của những người nghèo khó khổ sở nhập xã hội (Điều 294; Điều 9)

Điểm loại tư, luật Hồng Đức có tương đối nhiều quy tấp tểnh thể hiện nay đặc điểm nhân đạo, thể hộ vệ dân thông thường. Ví dụ: Điều 17 Quốc Triều Hình Luật quy định: "Khi tội phạm ko già lão tật nguyền, cho tới khi gàn tật mới phát phát hiện thì xử bám theo luật già lão tật nguyền. Khi ở điểm bị thiết bị thì già lão tật nguyền cũng như vậy. Khi còn nhỏ xíu nhỏ tội phạm thì xử bám theo luật khi còn nhỏ". Quốc Triều Hình Luật còn thể hiện nay quyết sách khoan hồng so với người tội phạm tuy rằng khồng hề bị phát hiện và tự động thú trước (trừ tội phạm thập ác hoặc giết mổ người). Điều 18 và điều 19: "Phàm ăn trộm tài lặt vặt của những người sau lại tự động thú với những người rơi rụng của thì cũng coi như thể thú ở cửa ngõ quan". Điều 21, 22, 23, 24 của Quốc Triều Hình Luật quy tấp tểnh mang đến chuộc tội bởi vì chi phí (trừ hình trị tiến công roi vọt vì thế nhận định rằng tiến công roi vọt với đặc điểm răn bảo giáo dục nên ko nên mang đến chuộc).

Xem thêm: kiếm đạo độc thần

Điểm loại năm, luật Hồng Đức vừa vặn tiếp nhận với tinh lọc tư tưởng của Nho giáo vừa vặn đẩy mạnh những phong tục luyện quán chất lượng tốt đẹp mắt của dân tộc bản địa. Ví dụ: Điều 40: "Những người miền thượng du (miền núi, miền đồng bào dân tộc bản địa không nhiều người cư trú) nằm trong tội phạm cùng nhau thì bám theo phong tục xứ ấy nhưng mà tấp tểnh tội. Những người thượng du tội phạm với những người trung châu (miền trung du và miền đồng bằng) thì bám theo luật nhưng mà tấp tểnh tội.". cũng có thể rằng đấy là một trong mỗi điều luật thể hiện nay rõ ràng nhất tính phát minh trong phòng thực hiện luật. Điểm thú vị của quy tấp tểnh này tại đoạn pháp luật mặc dù có trả bị cho tới đâu cũng ko thể không đồng ý hoặc thay cho thế trọn vẹn tầm quan trọng của phong tục luyện quán vốn liếng dĩ vẫn tồn bên trên lâu nhiều năm trước cả khi với luật.[8]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng thời:

  • Quốc triều khám đường tụng điều lệ

Thời mái ấm Nguyễn:

  • Hoàng Việt luật lệ
  • Hội điển toát yếu
  • Khâm tấp tểnh Đại Nam Hội điển sự lệ
  • Minh Mệnh chủ yếu yếu
  • Đại Nam điển lệ toát yếu

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Viện sử học tập (2007), Lịch sử nước Việt Nam, luyện 3, Nhà xuất phiên bản Khoa học tập xã hội

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguyễn Ngọc Huy. Quốc triều Hình luật Quyển A. Viet Publisher, 1989. tr 177
  2. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, luyện 3, tr 260
  3. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tr 260
  4. ^ Nguyễn Minh Tuấn, Nét lạ mắt của qui phạm pháp lý nhập Sở luật Hồng Đức, Tạp chí Nghiên cứu vãn Lập pháp (Hiến kế tiếp Lập pháp), Số 33(118), Tháng 3/2008, tr.49 - 51
  5. ^ Vũ Văn Mẫu, Cổ luật nước Việt Nam và tư pháp sử, quyển 1, luyện 1, TP. Sài Gòn, 1973
  6. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tr 263
  7. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tr 264
  8. ^ Nguyễn Minh Tuấn, Những độ quý hiếm tích rất rất của Nho giáo nhập Sở luật Hồng Đức, Tạp chí Khoa học tập, Đại học tập Quốc gia Hà nội, Chuyên san Kinh tế - Luật, T.XX, No 4, 2004, trang 39-44

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]