địa hình bắc mĩ

Bách khoa toàn thư phanh Wikipedia

Bắc Mỹ bên trên địa cầu

Bắc Mỹ là châu lục rộng lớn loại tía trái đất, sở hữu số lượng dân sinh dự trù vào thời gian 380 triệu con người và diện tích S lên đến mức 21,346,000 km² (824,714 mi²). Cùng với Nam Mỹ, Bắc Mỹ là một trong phần của châu Mỹ, siêu châu lục rộng lớn loại nhị trái đất, sau châu lục Á-Âu-Phi (bao bao gồm châu Á, châu Âu và châu Phi).

Bạn đang xem: địa hình bắc mĩ

Bắc Mỹ nằm tại Tây Bán cầu [1], phía đông đúc giáp với Đại Tây Dương; phía tây giáp với Tỉnh Thái Bình Dương; phía phái nam giáp với đại dương Caribbean, Đại Tây Dương, Tỉnh Thái Bình Dương và châu lục Nam Mỹ; phía bắc giáp với Bắc Băng Dương. Phía bắc của Bắc Mỹ là điểm dân ở thưa thớt, bao hàm phần rộng lớn là bờ cõi của Canada, cùng theo với hòn đảo Greenland (Đan Mạch) ở phía phía đông bắc, và Alaska, đái bang lớn số 1 của Hoa Kỳ, ở phía tây-bắc. Phần trung tâm và phía phái nam của Bắc Mỹ bao hàm bờ cõi của Hoa Kỳ châu lục, Mexico, và những vương quốc và vùng bờ cõi bên trên Trung Mỹ và Caribbean.

Hầu không còn những ngôi nhà địa lý học tập phân ấn định rằng Bắc Mỹ kết đốc bên trên lưu vực Darién, dọc từ đường biên giới giới Colombia-Panama, bịa toàn cỗ Panama nhập địa phận Bắc Mỹ.[2][3][4] Tuy nhiên cũng đều có những đánh giá không nhiều thông dụng rộng lớn nhận định rằng Bắc Mỹ kết đốc bên trên kênh khơi Panama tự tạo. Hải hòn đảo của Bắc Mỹ bao hàm Greenland, quần đảo lớn số 1 trái đất, cũng giống như những hòn đảo và quần hòn đảo bên trên Caribbean. Các thuật ngữ về châu Mỹ khá phức tạp, tuy nhiên tựu chung quy hoàn toàn có thể phân trở thành Mỹ Anglo, bao hàm Canada và Hoa Kỳ, và Mỹ Latin, bao hàm Mexico, những vương quốc Trung Mỹ và Caribbean, tương tự toàn cỗ châu lục Nam Mỹ.

Đặc điểm đương nhiên của Bắc Mỹ bao gồm sở hữu phần phía bắc của sản phẩm núi châu Mỹ, đại diện thay mặt vì chưng sản phẩm Appalachian ở phía đông đúc và sản phẩm núi Rocky trẻ con rộng lớn về mặt mũi địa hóa học học tập ở phía đông đúc. Tại phía bắc có rất nhiều hồ nước sông băng được tạo hình kể từ thời kỳ đi đời sau cuối, nổi trội nhất là Ngũ Đại Hồ. Các lưu vực rộng lớn ở Bắc Mỹ đều túa về phía đông đúc như: sông Mississippi/sông Missouri và Rio Grande túa về vịnh Mexico, sông Saint Lawrence túa về Đại Tây Dương.

Khí hậu Bắc Mỹ trải theo đuổi vĩ chừng rất rất đa dạng mẫu mã, kể từ nhiệt độ Bắc Cực ở phía bắc cho tới nhiệt độ nhiệt đới gió mùa ở phía phái nam. Tại vùng trung tâm và phía tây có rất nhiều thảo nguyên vẹn (được gọi là đồng cỏ Bắc Mỹ), và lãng phí mạc ở những đái bang tây-nam Hoa Kỳ như Arizona, Colorado, California, Nevada, New Mexico, Utah, Oklahoma và Texas; cũng giống như những bang của Mexico như Baja California, Baja California Sur, Sonora, Chihuahua, Coahuila, Nuevo León và Tamaulipas.

The Blue Marble, NASA; phía đông đúc mưa nhiều hơn thế nữa phía tây.

Cổ địa lý học[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn gốc cổ địa lý học tập của chân móng (địa chất) bên dưới Bắc Mỹ.
Tuổi của chân móng (địa chất) bên dưới Bắc Mỹ, theo đuổi trật tự trẻ con dần: đỏ tía, lam, lục, vàng.

Bảy mươi Xác Suất Bắc Mỹ phía trên nền cổ Laurentia [5], nền đá này được phô đi ra bên trên Khiên Canada, bao hàm phần rộng lớn điểm trung tâm và phía đông đúc Canada xung quanh vịnh Hudson, và trải nhiều năm cho tới phía phái nam bên trên những đái bang Michigan, Wisconsin và Minnesota của Hoa Kỳ. Quá trình tạo hình vỏ châu lục chính thức kể từ khoảng tầm 4 tỷ năm trước đó, sáu vi châu lục chạm va và tạo hình nền cổ vào thời gian 2 tỷ năm trước đó. Nền cổ này được không ngừng mở rộng vì chưng quy trình xây dựng mảng, nổi trội nhất là vào thời gian 1.65 tỷ cho đến 1.8 tỷ năm trước đó, Khi một mảng châu lục trải kể từ Arizona cho tới Missouri hợp ý thực hiện một với nền cổ ở phía tây và phái nam. Nền cổ chính thức nứt đi ra vào thời gian 1.1 tỷ năm trước đó, khe nứt này chạy kể từ Kansas cho tới hồ nước Superior, được ngăn lại vì chưng sự xây dựng núi Grenville ở phía đông đúc. Nền cổ này được giữ lại kha khá ổn định ấn định, với khá nhiều khuôn đá sở hữu niên đại vào thời gian 2.5 cho đến 4 tỷ năm trước đó, bao hàm cả khuôn đá được nghĩ rằng lâu lăm nhất trái đất, được nhìn thấy bên trên vòng đai Greenstone của Nuvvuagittuq bên trên ven bờ vịnh Hudson, sở hữu niên đại vào thời gian 4.38 tỷ năm trước đó [6][7], tuy vậy cách thức xác lập niên đại vẫn tồn tại thực hiện giành cãi [8]. Những chu kỳ luân hồi lũ lụt tạo ra vì chưng đại dương nội hải, thời gian gần đây nhất là đường thủy Western Interior nhập kỷ Phấn Trắng, đang được tạo ra một tờ đá trầm tích bên trên mặt phẳng phần còn sót lại của nền cổ. Nền cổ Laurentia thông thường sẽ là trung tâm của siêu châu lục Rodinia nhập liên đại Nguyên Sinh [9], tương tự là một trong phần của những siêu châu lục Laurasia hoặc Pangaea trong tương lai.

Khoảng 3 triệu năm trước đó, eo khu đất Panama được tạo hình, tạo ra một cây cầu thông suốt Bắc Mỹ và Nam Mỹ, được chấp nhận động thực vật dịch chuyển thân mật nhị châu lục. Bắt đầu kể từ khoảng tầm 2.58 triệu năm trước đó, kỷ đi đời Đệ Tứ khiến cho châu lục bị chứa đựng vì chưng băng, triệu tập bên trên phía tây vịnh Hudson. Băng tan tạo ra những hồ nước sông băng rộng lớn như hồ nước Missoula, hồ nước muối bột Bonneville, hồ nước Lahontan, hồ nước Agasssiz và hồ nước Algonquin. Vết tích của chính nó vẫn hoàn toàn có thể thấy được bên trên Đại Bồn địa và dọc từ rìa của Khiên Canada bên dưới dạng Hồ Muối Lớn, Ngũ Đại Hồ, và nhiều hồ nước rộng lớn bên trên tây trung Canada. Thời kỳ đi đời sau cuối đang được khiến cho mực nước đại dương hạ thấp, thực hiện lòi ra cầu lục địa Bering, hỗ trợ cho loại người thiên cư kể từ châu Á cho tới châu Mỹ vào thời gian 15,000 cho tới 40,000 năm trước đó [10].

Lưu vực Bắc Mỹ (Đại Tây Dương, Bắc Băng Dương, Đại Bồn địa, & Tỉnh Thái Bình Dương)

Bắc Mỹ cũng hoàn toàn có thể được phân trở thành tư vùng lớn:[cần dẫn nguồn]

  • Đại Bình nguyên: trải nhiều năm kể từ vịnh Mexico cho tới vùng nhiệt độ Bắc Cực bên trên Canada.;
  • vùng gò núi phía tây, bao hàm sản phẩm Rocky, Đại Bồn địa, California và Alaska;
  • cao nguyên vẹn rộng lớn tuy nhiên kha khá cân đối bên trên Khiên Canada phía tây bắc;
  • khu vực phía đông đúc kha khá đa dạng mẫu mã, bao hàm sản phẩm Appalachian, Đông Duyên hải Hoa Kỳ và buôn bán hòn đảo Florida.[11]

Phần rộng lớn Mexico là cao nguyên trung bộ và gò núi, đa số thuộc sở hữu điểm phía tây, cho dù vùng đồng vì chưng duyên hải phía đông đúc sở hữu kéo dãn xuống phía dưới phái nam dọc từ vịnh Mexico.

  Mảng Bắc Mỹ (trung tâm, phía trên)

  Mảng Caribbean (trung tâm)

Địa văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Bắc Mỹ hoàn toàn có thể phân phân thành tối thiểu năm vùng rộng lớn theo đuổi địa văn học:[cần dẫn nguồn]

Khiên Canada
Chiếm phần rộng lớn diện tích S điểm phía đông bắc Bắc Mỹ (bao bao gồm cả Greenland), đấy là một điểm ổn định ấn định về mặt mũi địa hóa học với khá nhiều loại đá sở hữu niên đại kể từ 2.5 cho tới 4 tỷ năm trước đó.
Dãy Appalachian
Dãy Appalachian là một trong khối hệ thống gò núi già cả và đã trở nên xói hao mòn, tạo hình vào thời gian 300 triệu năm trước đó, trải nhiều năm kể từ buôn bán hòn đảo Gaspé cho tới Alabama.
Đồng vì chưng ven bờ biển Đại Tây Dương
Vùng đồng vì chưng là một trong vòng đai của vùng khu đất thấp, trải nhiều năm kể từ phía phái nam New England cho tới Mexico.
Vùng khu đất thấp nội địa
Vùng khu đất thấp chính thức kể từ trung tâm của châu lục, kể từ thung lũng Mackenzie cho tới đồng vì chưng ven bờ biển Đại Tây Dương, bao hàm Đại Bình nguyên vẹn ở phía tây và điểm đồng vì chưng trong nước rất rất cải tiến và phát triển về nông nghiệp ở phía đông đúc.
Phía bắc sản phẩm núi châu Mỹ
Đây là một trong vòng đai phức tạp của những sản phẩm núi, kết phù hợp với những cao nguyên trung bộ và bể địa, một trong những đang được tạo hình vào thời gian 100–65 triệu năm trước đó, nhập kỷ Phấn Trắng. Dãy núi trải kể từ Alaska cho tới Mexico, bao hàm nhị đai xây dựng núi là Bờ Tỉnh Thái Bình Dương ở phía tây và sản phẩm Rocky ở phía đông đúc, được ngăn cơ hội vì chưng một khối hệ thống những cao nguyên trung bộ và bể địa trong những ngọn núi.[12]

Đồng vì chưng ven bờ biển và sản phẩm núi châu Mỹ kéo dãn xuống phía dưới phái nam bên trên Mexico, nối với vòng đai núi lửa México, một điểm sở hữu những đỉnh núi lửa cao và vẫn sinh hoạt bên trên phía phái nam TP. Hồ Chí Minh Mexico.

Xem thêm: bầu trời sao của thiên kim thật

Phần rộng lớn Bắc Mỹ phía trên mảng Bắc Mỹ, triệu tập bên trên nền cổ Laurentia. Các phần của California và tây Mexico tạo ra vài ba cạnh của mảng Tỉnh Thái Bình Dương, nhị mảng xây dựng gặp gỡ nhau bên trên sự đứt gãy San Andreas. Phần phía phái nam của Caribbean và những phần của Trung Mỹ tạo ra mảng Caribbean sở hữu diện tích S nhỏ rất là nhiều.

Dãy núi phía tây bị phân thành nhị phần vì chưng Đại Bồn địa, bao gồm phần chủ yếu của sản phẩm Rocky và những sản phẩm núi ven bờ biển bên trên California, Oregon, Washington và British Columbia. Đỉnh tối đa của Bắc Mỹ là núi Denali (trước trên đây gọi là núi McKinley) bên trên Alaska.

Bề mặt mũi và khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Đại Bình nguyên

Đại Bình nguyên vẹn là những thảo nguyên vẹn và đồng cỏ to lớn bên trên Hoa Kỳ và Canada, nằm tại phía tây sản phẩm Rocky. Vùng đồng vì chưng hẹp bên trên bờ đại dương Mexico và trảng cỏ bên trên Mississippi sở hữu những đường nét tương đương với thảo nguyên vẹn Patagonia và những cánh đồng lãng phí ở Piranha, Paraguay, và Rio de la Plata. Dãy Appalachian và những sản phẩm núi bên trên Brazil cũng tạo ra những con gián đoạn ứng bên trên những vùng đồng vì chưng này [13].

Bắc Mỹ ở gọn gàng nhập 10° vĩ chừng kể từ xích đạo cho tới Bắc Cực. Nó sở hữu đầy đủ từng loại nhiệt độ, kể từ rừng mưa nhiệt đới gió mùa và thảo nguyên vẹn bên trên vùng khu đất thấp Trung Mỹ cho đến vùng băng tuyết vĩnh cửu bên trên Greenland [13]. Khí hậu cận Bắc Cực và đài nguyên vẹn lắc ưu thế ở phía bắc Canada và bắc Alaska, trong những khi biểu hiện lãng phí mạc và buôn bán lãng phí mạc thông dụng ở những điểm trong nước, bị phân tách tách vì chưng những ngọn núi cao [11]. Tuy nhiên, phần rộng lớn châu lục sở hữu nhiệt độ ôn đới, rất rất tiện nghi cho tới ấn định cư và nông nghiệp. Đồng cỏ lắc phần rộng lớn diện tích S bên trên những sản phẩm nũi [11].

Những trận mưa tuyết lớn số 1 bên trên Bắc Mỹ[sửa | sửa mã nguồn]

Địa điểm Thời điểm Inch Centimeter
24 giờ Silver Lake, Colorado 14–15 tháng tư năm 1921 76 195.6
1 tháng Tamarack, California Tháng 1, 1911 390 991
1 trận bão Núi Shasta Ski Bowl, California 13–19 mon hai năm 1959 189 480
1 mùa Núi Baker, Washington 1998–1999 1, 140 2, 895.6

[14]

Thủy văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Lương mưa khoảng ở Bắc Mỹ là 76 cm/năm, tương tự với 18,000 tỷ tấn nước.[15]

Hệ thống sông ngòi[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống sông ngòi ở Bắc Mỹ bao gồm:

Sông Saint Lawrence bên trên biên thuỳ New York-Ontario
Thượng mối cung cấp Rio Grande bên trên Creede, Colorado
  • Hướng về the Bắc Băng Dương
    • Sông Albany
    • Sông Churchill
    • Sông Mackenzie
    • Sông Nelson
    • Sông Severn
  • Hướng về Đại Tây Dương
    • Sông Arkansas
    • Sông Churchill
    • Sông Connecticut
    • Sông Delawa
    • Sông Grijalva
    • Sông Hudson
    • Sông James
    • Sông Mississippi
    • Sông Missouri
    • Sông Ohio
    • Sông Potomac
    • Rio Grande
    • Sông Saint John
    • Sông Saint Johns
    • Sông Saint Lawrence
    • Sông Savannah
    • Sông Susquehanna
    • Sông Tennessee
    • Sông Usumacinta
Sông Columbia kể từ Canada cho tới Tỉnh Thái Bình Dương
  • Hướng về Tỉnh Thái Bình Dương
    • Sông Balsas
    • Sông Colorado
    • Sông Columbia
    • Sông Fraser
    • Sông Fuerte
    • Sông Lerma
    • Sông Sacramento
    • Sông San Joaquin
    • Sông Suchiate
    • Sông Yukon
  • Bên nhập Đại Bồn địa
    • Sông Bear
    • Sông Humboldt
    • Sông Sevier

Hoang mạc[sửa | sửa mã nguồn]

Bản loại phân loại nhiệt độ Bắc Mỹ theo đuổi chuẩn chỉnh Köppen.

Dãy Sierra Nevada và sản phẩm Cascade xuôi theo bờ Tỉnh Thái Bình Dương nhập vai trò như 1 rào chắn những cơn bão táp độ ẩm kể từ biển. Địa hình cao lên khiến cho khối không gian này cất cánh lên, tương đối độ ẩm dừng tụ và rơi xuống sườn phía tây của những sản phẩm núi bên dưới dạng mưa, một trong những điểm sở hữu lượng mưa vượt lên bên trên 70 inch (1,8 m) 1 năm. Do cơ, không gian tổn thất cút nhiệt độ và trở thành thô khô giòn Khi cho tới được điểm phía đông đúc của những sản phẩm núi ven bờ biển [11]. Tình trạng thô cằn này, nhập một trong những tình huống, trầm trọng rộng lớn bên trên những điểm có tính cao rất thấp (bằng hoặc bên dưới mực nước biển) vì chưng áp suất khí quyển cao hơn nữa, khiến cho biểu hiện càng thô cằn rộng lớn, dẫn cho tới biểu hiện đoạn nhiệt, một trong những lãng phí mạc dạng này tồn bên trên ở vùng biên thuỳ Canada-Hoa Kỳ bên trên British Columbia. Lượng mưa rơi xuống thông thường ko ghi lại lâu, đa số là vì bị cất cánh tương đối, tương tự kỹ năng hít vào và tàng trữ nước hiệu suất cao của thảm thực vật bạn dạng địa.

Thảm thực vật[sửa | sửa mã nguồn]

Có thật nhiều loại thực vật phân bổ bên trên Bắc Mỹ. Vùng Bắc Cực sở hữu những loại cỏ, rêu, liễu Bắc Cực. Các loại cây tùng bá, bao hàm chi Vân sam, chi Thông, chi Độc cần thiết và chi Lãnh sam là những loại cây bạn dạng địa bên trên những sản phẩm núi phía tây Canada và Hoa Kỳ, trải xuống phía dưới phái nam cho tới San Francisco. Trong khi còn tồn tại những loại Cự sam to con, chúng ta Hoàng đàn, thông Lamberta,... Thông Lamberta thương được nhìn thấy ở vùng Tây Bắc Tỉnh Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Vùng trung tâm sở hữu những loại cây mộc cứng. Các đái bang phía phái nam thông dụng những loại thông vàng. Bên cạnh đó, những loại cây đương nhiên ôn đới cũng thông dụng, như cây mộc gụ, mộc huyết mộc hoặc mộc lignumvitae. Vùng tây-nam sở hữu những loại cây lãng phí mạc, như yucca hoặc xương dragon. Các loại cây bạn dạng địa được nuôi trồng ở Bắc Mỹ bao gồm sở hữu dung dịch lá, ngô, khoai tây, vanilla, những loại dưa, cacao, những loại bầu và những loại đậu.

Các loại môi trường xung quanh sinh sống bên trên Canada và Hoa Kỳ Bản loại sinh thái xanh Canada, Hoa Kỳ và Mexico

Động vật học[sửa | sửa mã nguồn]

Bắc Mỹ là điểm sinh sinh sống của rất nhiều loại động vật hoang dã sở hữu vú bạn dạng địa. hầu hết loại nằm trong chúng ta Hươu nai tương tự trườn rừng bison và trườn xạ mùi hương được nhìn thấy trên rất nhiều điểm không giống nhau, đa số bên trên trung tâm và phía bắc vùng đồng vì chưng. hầu hết loại động vật hoang dã ăn thịt như gấu, sói xám, gấu mèo, chồn hôi và những loại nằm trong chúng ta Mèo, bao gồm cả báo sư tử và linh miêu, cũng khá được phân bổ rộng thoải mái. Họ Chồn cũng tương đối đa dạng mẫu mã, bao gồm sở hữu lửng, tấy, chồn sương và chồn gulo. hầu hết loại sóc và những loại ăn mòn không giống, như hải ly hoặc con chuột mùi hương, hoàn toàn có thể đơn giản và dễ dàng nhìn thấy từng Bắc Mỹ. Tại Trung Mỹ sở hữu những loại lười biếng,lười nhác, thú ăn loài kiến và chiên trư. Các loại động vật hoang dã không giống hoàn toàn có thể nói tới như chim điêu bên trên sản phẩm Andes, vẹt và khỉ bên trên rừng nhiệt đới gió mùa, humming birht, rắn đuôi chuông, cá sấu mõm ngắn ngủi bên trên những bờ suối, và cả con muỗi bên trên những đồng vì chưng to lớn.

Xem thêm: điện hạ khuynh thành truyện chữ full

Khai thác mỏ và dầu mỏ[sửa | sửa mã nguồn]

Nền công nghiệp khai quật mỏ và dầu lửa rất rất cần thiết bên trên Canada, Hoa Kỳ và Mexico. Những khoáng sản vạn vật thiên nhiên này canh ty Bắc Mỹ phát triển thành một trong mỗi điểm phong lưu nhất bên trên trái đất [1][1][16]

Dãy núi Rocky[sửa | sửa mã nguồn]

Dãy núi Rocky

Khu vực sản phẩm núi Rocky biết bao khoáng sản, bao hàm đồng, chì, vàng, bạc, wolfram, uranium và kẽm; kề bên những nhiên liệu đương nhiên như than thở đá, dầu lửa và khí đương nhiên [1][16].

Nông lâm nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Nông nghiệp và lâm nghiệp là nhị ngành công nghiệp chủ yếu. Nông nghiệp bao hàm trồng trọt, tưới xài và chăn thả gia súc [1]. Chăn nuôi thông thường được dịch chuyển hỗ tương kể từ những bến bãi cỏ cao nhập ngày hạ và những bến bãi cỏ thấp nhập ngày đông.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Địa lý Bắc Mỹ
    • Địa lý Canada
    • Địa lý Caribbean
    • Địa lý Trung Mỹ
    • Địa lý Mexico
    • Địa lý Hoa Kỳ

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]