bộ luật hồng đức của ai

Luật Hồng Đức là tên thường gọi phổ biến của cục Quốc triều hình luật hoặc Lê triều hình luật, là cỗ luật đầu tiên ở trong phòng nước Đại Việt thời Lê sơ hiện nay còn được lưu lưu giữ vừa đủ. Do những cỗ luật của những triều đại phong loài kiến nước Việt Nam đều mang tên gọi là Quốc triều hình luật nên ở phía trên người sử dụng tên thường gọi Luật Hồng Đức thực hiện tên thường gọi mang đến bài xích tuy nhiên nó ko nên là tên thường gọi đầu tiên.

Nó rất có thể xem như là cỗ luật tổ hợp bao hàm nhiều quy phạm pháp lý nằm trong nhiều nghành nghề dịch vụ pháp lý không giống nhau như: Lĩnh vực luật hình sự, luật dân sự, luật tố tụng, luật thơm nhân-gia đình, luật hành chủ yếu,...

Bạn đang xem: bộ luật hồng đức của ai

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Văn phiên bản của cục luật này là một trong những trong mỗi điển tích cổ nhất hiện nay còn được tàng trữ bên trên Viện nghiên cứu và phân tích Hán-Nôm (Hà Nội). Tại phía trên sở hữu nhì phiên bản in ván tương khắc đều mang tên là Quốc triều hình luật. Trong khi còn tồn tại một cuốn sách chép tay tuy rằng mang tên gọi là Lê triều hình luật, tuy nhiên nội dung của này lại là phiên bản sao lại của Quốc triều hình luật (thời Hậu Lê) và chép vô thời hạn sau đây.

Trong cơ phiên bản Quốc triều hình luật đem ký hiệu A.341 là phiên bản in ván tương khắc hoàn hảo hơn hết và được xem như là văn phiên bản có mức giá trị nhất. Sở luật vô sách này bao gồm 6 quyển, in ván tương khắc trên giấy tờ phiên bản, tổng số bao gồm 129 tờ đóng góp công cộng trở nên một cuốn. Sách ko ghi thương hiệu người sáng tác, không tồn tại tín hiệu niên đại biên soạn thảo hoặc niên đại in ấn và dán và cũng không tồn tại tiếng tựa hoặc những chú dẫn không giống. Bìa nguyên vẹn phiên bản cuốn sách vẫn tổn thất, được thay cho thế vị một tờ bìa viết lách 4 chữ Hán là Quốc triều hình luật vị cây bút lông. Nội dung của cục luật này đã và đang được Phan Huy Chú biên chép lại vô phần Hình luật chí của Lịch triều hiến chương loại chí, tuy nhiên thiếu thốn đối với cuốn sách này 143 điều vô tổng số 722 điều.

Trong số 722 điều của Quốc triều Hình luật thì 200 điều phỏng theo đuổi luật ngôi nhà Đường (Đường luật sớ nghị), 17 điều phỏng theo đuổi luật ngôi nhà Minh. Trong khi sở hữu 178 điều công cộng vấn đề tuy nhiên Quốc triều Hình luật thể hiện một biện pháp không giống những triều đại Trung Hoa. Đáng để ý nhất là sở hữu 328 điều ko ứng với điều luật này của Trung Quốc cả.[1]

Từ vào đầu thế kỷ trăng tròn, Quốc triều hình luật đã và đang được khảo dịch thanh lịch giờ đồng hồ Pháp. Đến năm 1956, nó vừa được dịch thanh lịch quốc ngữ chuyến trước tiên (bản dịch của Trường Đại học tập Luật khoa Sài Thành bởi Lương Thần Cao Nãi Quang phiên âm, và dịch nghĩa, Nguyễn Sĩ Giác hiệu đính thêm, Vũ Văn Mẫu viết lách tiếng tựa, ngôi nhà in Nguyễn Văn Của sản xuất, Sài Thành, 1956). Gần phía trên, Viện Sử học tập nước Việt Nam vẫn dịch thuật lại mang đến chuẩn chỉnh xác rộng lớn. (Nhà xuất phiên bản Pháp lý, thủ đô hà nội - 1991).

Một số học tập fake Pháp, Khi khảo dịch và nghiên cứu và phân tích nhận định rằng nó mang tên là Lê triều hình luật và nó là Lê triều điều luật được ấn năm 1777 (Cảnh Hưng loại 38) nhưng mà Phan Huy Chú vẫn ghi lại vô Lịch triều hiến chương loại chí sau khoản thời gian chúng ta nghiên cứu và phân tích thiên Hình luật chí vô cuốn sách này của ông gần giống phiên bản chép tay của Quốc triều hình luật. Theo Vũ Văn Mẫu, Quốc triều hình luật được công bố chuyến trước tiên trong tầm niên hiệu Hồng Đức (1470-1497) và có lẽ rằng vô thời hạn cuối của niên hiệu này. Ý loài kiến của Vũ Văn Mẫu đa số nhờ vào chủ ý của Phan Huy Chú viết lách về sự phát hành bên dưới thời Lê, cỗ Hồng Đức hình luật và tiếng đề tựa của vua Gia Long triều Nguyễn mang đến cỗ Hoàng Việt lệ luật, vô cơ ông review đặc biệt cao cỗ luật cổ này và gọi nó là cỗ luật Hồng Đức.

Theo Viện Sử học tập nước Việt Nam, Quốc Triều hình luật được khởi thảo kể từ thời Lê Thái Tổ, tiếp sau đó nối tiếp được bổ sung cập nhật bên dưới những triều Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông. Tới thời Lê Thánh Tông thì cỗ luật được hoàn hảo.[2] Các chủ ý này đa số nhờ vào Đại Việt sử ký toàn thư với biên chép là năm Thái Hòa loại 7 (1449), vua Lê Nhân Tông vẫn bổ sung cập nhật thêm nữa cỗ hình luật chương điền sản bao gồm 14 điều. Trong khi, qua chuyện những sử sách không giống và qua chuyện những chuyến in tương khắc ván (với những điểm không giống nhau về nội dung của những văn bản), những bổ sung cập nhật và tên thường gọi những đơn vị chức năng hành chủ yếu ghi vô cỗ luật v.v rất có thể nhận ra cỗ luật này được biên soạn thảo, bổ sung cập nhật, hiệu đính thêm trải qua nhiều đời vua triều Lê.

Bố cục[sửa | sửa mã nguồn]

Quốc triều hình luật vô cuốn sách A.341 sở hữu 13 chương, biên chép vô 6 quyển (5 quyển sở hữu 2 chương/quyển và 1 quyển sở hữu 3 chương), bao gồm 722 điều. Trong khi, trước lúc lên đường vô những chương và điều thì Quốc triều hình luật còn tồn tại những đồ gia dụng biểu quy ấn định về những hạng nhằm tang và tang phục, độ cao thấp và những hình cụ (roi, trượng, gông, chão Fe v.v).

Bố trí ví dụ như sau:[3]

  1. Chương Danh lệ: 49 điều quy ấn định về những yếu tố cơ phiên bản sở hữu đặc thù phân phối nội dung những chương điều không giống (quy ấn định về thập ác, ngũ hình, chén bát nghị, chuộc tội vị chi phí v.v)
  2. Chương Vệ cấm: 47 điều quy ấn định về sự bảo đảm an toàn cung cấm, kinh trở nên và những tội về cấm vệ.
  3. Chương Vi chế: 144 điều quy ấn định về hình trừng trị cho những hành động sai trái khoáy của quan lại lại, những tội về phục vụ.
  4. Chương Quân chính: 43 điều quy ấn định về việc trừng trị những hành động sai trái khoáy của tướng mạo, sĩ, những tội quân sự chiến lược.
  5. Chương Hộ hôn: 58 điều quy ấn định về hộ tịch, hộ khẩu, thơm nhân-gia đình và những tội phạm trong những nghành nghề dịch vụ này.
  6. Chương Điền sản: 59 điều, vô cơ 32 điều lúc đầu và 27 điều bổ sung cập nhật sau (14 điều về điền sản mới mẻ gia tăng, 4 điều về luật hương thơm hỏa, 9 điều về châm chước bổ sung cập nhật luật hương thơm hỏa) quy ấn định về ruộng khu đất, quá kế tiếp, hương thơm hỏa và những tội phạm vô nghành nghề dịch vụ này.
  7. Chương Thông gian: 10 điều quy ấn định về những tội phạm dục tình.
  8. Chương Đạo tặc: 54 điều quy ấn định về những tội ăn cướp, thịt người và một trong những tội chủ yếu trị như phản nước ngại vua.
  9. Chương Đấu tụng: 50 điều quy ấn định về những group tội tấn công nhau (ẩu đả) và những tội vu cáo, lăng nhục v.v
  10. Chương Trá ngụy: 38 điều quy ấn định những tội hàng nhái, lừa lừa lọc.
  11. Chương Tạp luật: 92 điều quy ấn định về những tội ko với những group tội danh bên trên phía trên.
  12. Chương Sở vong: 13 điều quy ấn định về sự bắt tội phạm chạy trốn và những tội nằm trong nghành nghề dịch vụ này.
  13. Chương Đoán ngục: 65 điều quy ấn định về sự xử án, giam cầm can phạm và những tội phạm vô nghành nghề dịch vụ này.

Hai chương cuối này vẫn sở hữu một trong những quy ấn định về tố tụng, tuy nhiên ko hoàn hảo.

Các quy ấn định dân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Trong cỗ luật Hồng Đức, những mối liên hệ dân sự được nhắc cho tới tối đa là những nghành nghề dịch vụ như: mối liên hệ chiếm hữu, mối liên hệ thích hợp đồng và quá kế tiếp ruộng khu đất.

Sở hữu và thích hợp đồng[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ luật Hồng Đức vẫn phản ánh nhì cơ chế chiếm hữu ruộng khu đất vô thời kỳ phong loài kiến là: chiếm hữu quốc gia (ruộng công/ công điền/công thổ) và chiếm hữu cá nhân (ruộng tư/tư điền/tư thổ).

Trong cỗ luật Hồng Đức, bởi vẫn sở hữu cơ chế lộc điền-công điền kha khá toàn vẹn về yếu tố ruộng khu đất công nên vô cỗ luật này quyền chiếm hữu quốc gia về ruộng khu đất chỉ được thể hiện nay trở nên những chế tài vận dụng so với những hành động vi phạm cơ chế dùng ruộng khu đất công như: ko được buôn bán ruộng khu đất công (điều 342), ko được lắc ruộng khu đất công vượt lên trước giới hạn trong mức (điều 343), ko được trao bậy ruộng khu đất công vẫn kí thác cho những người không giống (điều 344), cấm thực hiện sai quy ấn định phân cấp cho ruộng khu đất công (điều 347), ko nhằm bỏ phí ruộng khu đất công (điều 350), cấm biến đổi ruộng khu đất công trở nên tư (điều 353), ko được ẩn lậu nhằm trốn thuế (điều 345) v.v

Bên cạnh cơ việc bảo lãnh quyền chiếm hữu tư nhân/ thích hợp đồng về ruộng khu đất tư cũng khá được quy xác định rõ ràng. Chẳng hạn, cấm xâm lấn ruộng khu đất của những người không giống (điều 357), cấm tá điền giành giật ruộng khu đất của công ty (điều 356), cấm ức hiếp để sở hữ ruộng khu đất của những người không giống (điều 355) v.v

Qua một trong những quy ấn định bên trên, rất có thể thấy cỗ luật vẫn kiểm soát và điều chỉnh tía loại thích hợp đồng về ruộng đất:

Mua buôn bán ruộng đất

Cầm cố ruộng đất

Thuê mướn ruộng đất

Về mẫu mã, những thích hợp đồng thông thường phải tạo trở nên văn tự động trong số những mặt mày nhập cuộc thích hợp đồng với việc xác thực của quan lại viên sở hữu thẩm quyền.

Thừa kế[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nghành nghề dịch vụ quá kế tiếp, ý kiến của những ngôi nhà thực hiện luật Đại Việt thời Lê khá thân mật với những ý kiến văn minh về quá kế tiếp. Cụ thể: Khi phụ thân u còn sinh sống, ko đột biến những mối liên hệ về quá kế tiếp nhằm mục tiêu bảo đảm an toàn và giữ lại sự vĩnh cửu của mái ấm gia đình, dòng tộc. Thứ nhì là những mối liên hệ quá kế tiếp theo đuổi chúc thư (các điều 354, 388) và quá kế tiếp ko chúc thư (thừa kế tiếp theo đuổi luật) với những điều 374-377, 380, 388. Điểm xứng đáng để ý vô cỗ luật Hồng Đức, người đàn bà sở hữu quyền quá kế tiếp ngang vị với những người con cái trai(trong tình huống người đàn ông trưởng tổn thất hoặc bị tiêu diệt trước cơ - Xem tăng Lịch Triều Hiến Chương Loại chí -Tập 2 - Hình Luật Chí). Đây là một trong những điểm tiến thủ cỗ ko thể thấy ở những cỗ luật phong loài kiến không giống. Thứ tía, cỗ luật vẫn phân ấn định về xuất xứ gia sản của phu nhân ck, bao gồm có: gia sản riêng rẽ của từng người và gia sản công cộng của tất cả nhì phu nhân ck. Việc phân ấn định này góp thêm phần xác lập việc phân loại quá kế tiếp cho những con cái Khi phụ thân u vẫn bị tiêu diệt hoặc phân chia gia sản mang đến mặt mày còn sinh sống nếu như 1 trong các nhì phu nhân hoặc ck bị tiêu diệt trước. Thừa kế tiếp đó là điểm nổi trội nhất của pháp luật triều hau le

Trách nhiệm dân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Luật Hồng Đức cũng quy ấn định trách cứ nhiệm dân sự của những mặt mày nhập cuộc mối liên hệ, với những nội dung khá ngặt nghèo, ví dụ. Bên cạnh những nội qui bên trên trẻ nhỏ cũng cần phải đỡ đần tận tường và dạy dỗ quan trọng đặc biệt với 3 chi tiêu chí:

  • 1. Không bạo lực
  • 2. Không tấn công đập
  • 3. Giáo dục đào tạo chất lượng tốt.

Với 3 tiêu chuẩn bên trên nhằm người dân biết quốc gia đặc biệt quan hoài cho tới trẻ nhỏ vị trẻ nhỏ là sau này của giang sơn là trụ cột của quê nhà.

Các quy đánh giá sự[sửa | sửa mã nguồn]

Các lý lẽ công ty đạo[sửa | sửa mã nguồn]

Hình luật là nội dung trọng yếu ớt và sở hữu đặc thù chủ yếu, bao quấn toàn cỗ nội dung của cục luật. Các lý lẽ hình sự đa số của chính nó là:

  • Vô luật bất trở nên hình (điều 642, 683, 685, 708, 722): vô cơ quy ấn định chỉ khép tội Khi vô cỗ luật sở hữu quy ấn định, ko tăng hạn chế tội danh, vận dụng đích hình trừng trị vẫn quy ấn định và nó là tương tự động như trong những cỗ luật hình sự văn minh.
  • Chiếu cố (điều 1, 3-5, 8, 10, 16, 17, 680): vô cơ quy ấn định những chiếu cố so với vị thế xã hội, tuổi thọ (trẻ em và người già nua cả), tàn phế, phụ phái đẹp v.v
  • Chuộc tội vị chi phí (điều 6, 16, 21, 22, 24): so với những tội danh như trượng, biếm, đồ gia dụng, khao đinh, tang thất phụ, lưu, tử, mến chữ. Tuy nhiên những tội thập ác (mười tội siêu nguy khốn mang đến chủ yếu quyền) và tội tấn công roi vọt (có đặc thù răn đe, giáo dục) ko mang đến chuộc.
  • Trách nhiệm hình sự (điều 16, 35, 38, 411, 412): vô cơ nhắc cho tới quy ấn định về tuổi hạc phụ trách hình sự và việc phụ trách hình sự thay cho cho những người không giống.
  • Miễn, hạn chế trách cứ nhiệm hình sự (điều 18, 19, 450, 499, 553): vô cơ quy ấn định về miễn, hạn chế trách cứ nhiệm hình sự trong những tình huống như tự động vệ chính đại quang minh, biểu hiện khẩn cấp cho, biểu hiện bất khả kháng, thực hiện khẩu lệnh, tự động thú (trừ thập ác, thịt người).
  • Thưởng người tố giác, trừng trị người phủ ỉm (điều 25, 39, 411, 504)

Tội phạm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phân loại theo như hình trừng trị (ngũ hình và những hình trừng trị khác)
  • Theo sự vô ý hoặc cố ý phạm tội
  • Theo thủ đoạn tội phạm và hành động phạm tội
  • Tính hóa học đồng phạm

Các group tội cụ thể[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thập ác: Là 10 trọng tội nguy khốn nhất như:
    • Các tội tương quan cho tới vương vãi quyền: chước phản, chước đại nghịch ngợm (điều 2, 411), chước các bạn (phản bội tổ quốc-điều 412), đại bất kính (430, 431).
    • Các tội tương quan cho tới mối liên hệ thơm nhân-gia đình: ác nghịch ngợm (điều 416), bất hiếu (nhiều điều, ví dụ điển hình điều 475), bất mục, vô nghĩa, nội loàn.
    • Tội tương quan cho tới tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp số 1 của Nho giáo: bất đạo (420 và 421).
  • Các group tội phạm khác: bao hàm những tội tương quan tới sự đáng tin cậy thân thuộc thể của vua, nghi ngại lễ cung đình, xâm phạm trật tự động công nằm trong, quản lý và vận hành hành chủ yếu, thể thức nghi ngại lễ triều đình, xâm phạm tính mạng con người, mức độ khong

, danh dự và phẩm giá thế giới, những tội xâm phạm bình yên vương quốc, trật tự động đáng tin cậy xã hội, những tội phạm quân sự chiến lược, xâm phạm cơ chế chiếm hữu ruộng khu đất, xâm phạm cơ chế thơm nhân-gia đình, những tội dục tình, những tội xâm phạm cơ chế tư pháp v.v

Hình phạt[sửa | sửa mã nguồn]

Quan niệm về hình trừng trị vô cỗ luật khá cụ thể tuy nhiên cứng nhắc với khuông hình trừng trị thông thường là cố định và thắt chặt, tuy rằng rằng sở hữu tính cho tới những tình tiết tăng nặng trĩu hoặc hạn chế nhẹ nhõm (điều 41).

Các hình trừng trị ví dụ sở hữu ngũ hình và những hình trừng trị không giống.

Ngũ hình[sửa | sửa mã nguồn]

Ngũ hình được quy ấn định bên trên điều 1 và gồm những: xuy, trượng, đồ gia dụng, lưu, tử.

  • Xuy (đánh vị roi) sở hữu 5 bậc: 10, trăng tròn, 30, 40, 50 roi vọt, rất có thể kèm cặp trừng trị chi phí và biếm chức, vận dụng cả mang đến phái nam và phái đẹp.
  • Trượng (đánh vị gậy) cũng đều có 5 bậc: 60, 70, 80, 90 và 100 trượng, chỉ vận dụng mang đến phái nam.
  • Đồ sở hữu 3 bậc là:
    • Dịch đinh kèm cặp 80 trượng mang đến phái nam và dịch phụ kèm cặp 50 roi vọt mang đến phái đẹp. Dịch đinh/dịch phụ có không ít hạng là:
      • Thuộc đinh: phục dịch ở những viện (dành mang đến quan lại chức sở hữu tội)
      • Quân đinh: phục dịch ở những sảnh
      • Khao đinh: phục dịch ở vô trại lính
      • Xã đinh: phục dịch ở những xã (dành mang đến thông thường dân phái nam sở hữu tội)
      • Thứ phụ: phục dịch việc làm ở buôn bản (dành mang đến thông thường dân phái đẹp sở hữu tội)
      • Viên phụ: thực hiện những việc làm vô vườn và tấn công 10 roi vọt (dành mang đến vo quan)
      • Tang thất phụ: phục dịch ở những điểm nuôi tằm, nếu như tội phạm nặng
    • Tượng phường binh (quét dọn chuồng voi kèm cặp 80 trượng và mến 2 chữ vô mặt) mang đến phái nam và xuy thất tỳ (nấu cơm trắng nuôi quân kèm cặp 50 roi vọt và mến 2 chữ vô cổ) mang đến phái đẹp.
    • Chủng điền binh (lính làm việc ở tháp canh điền ở trong phòng nước kèm cặp 80 trượng và mến vô cổ 4 chữ, nên treo xiềng) mang đến phái nam và thung thất tỳ (xay thóc giã gạo trong những kho thóc thuế ở trong phòng nước kèm cặp 50 roi vọt và mến vô cổ 4 chữ) mang đến phái đẹp.
  • Lưu tức lưu đày ải lên đường điểm xa cách, sở hữu 3 bậc là:
    • Lưu cận châu, đày ải đi làm việc việc nặng trĩu ở Nghệ An với hình trừng trị phụ là mến vô mặt mày 6 chữ, tấn công 90 trượng, treo xiềng dành riêng cho phái nam và tấn công 50 roi vọt mang đến phái đẹp.
    • Lưu nước ngoài châu: Lưu đày ải cho tới Cha Chính, Quảng Bình. Phụ hình sở hữu 90 trượng, mến 8 chữ vô mặt mày, treo xiềng 2 vòng dành riêng cho phái nam và tấn công 50 roi vọt mang đến phái đẹp.
    • Lưu viễn châu: đày ải lên đường Cao phẳng. Phụ hình bao gồm 100 trượng, mến 10 chữ vô mặt mày, treo xiềng 3 vòng mang đến phái nam, tấn công 50 roi vọt mang đến phái đẹp.
  • Tử (giết chết) sở hữu 3 bậc là:
    • Trảm cả nhà
    • Giảo (thắt cổ), trảm (chém đầu)
    • Khiêu (chém bêu đầu)
    • Lăng trì (tùng xẻo) tức xẻo từng từng miếng thịt rồi phẫu thuật bụng, moi ruột cho tới bị tiêu diệt, tiếp sau còn bị hạn chế rời tay chân và bẻ gãy không còn xương, tiếp sau đó lấy chôn lấp

Các hình trừng trị khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài ngũ hình, luật Hồng Đức còn vận dụng những hình trừng trị không giống như:

  • Biếm tư (điều 27, 46) bao hàm những bậc từ là 1 cho tới 5 tư tuy nhiên sở hữu quy ấn định mang đến chuộc tội biếm vị chi phí theo đuổi điều 22. Biếm tư rất có thể được hiểu như 1 mẫu mã thực hiện hạ thấp tư cơ hội của những người bị trừng trị. Trong khi người bị trừng trị biếm tư còn nên chịu đựng hình trừng trị tấn công roi vọt (xuy hoặc trượng).
  • Phạt chi phí (điều 26) sở hữu 3 bậc: 300-500 quan lại, 60-200 quan lại và 5-50 quan lại. Trong khi còn tồn tại quy ấn định về chi phí bồi thông thường tang vật (điều 28), chi phí đền rồng mạng (điều 29).
  • Tịch thu gia sản sở hữu 2 bậc là tịch thâu toàn cỗ tài sản (nặng theo đuổi điều 426, 430) và tịch thâu một trong những phần gia sản (nhẹ, những điều 88, 523)
  • Thích chữ vô cổ hoặc mặt: Được vận dụng như thể hình trừng trị phụ so với những tội lưu, đồ gia dụng, trượng, xuy.
  • Xung phu nhân con cái thực hiện nô tỳ. Chỉ vận dụng so với những tội chước phản, chước đại nghịch ngợm, chước các bạn vô thập ác (điều 411, 412).

Các quy ấn định vô thơm nhân-gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Các lý lẽ cơ phiên bản vô nghành nghề dịch vụ hôn nhân gia đình của cục luật là: hôn nhân gia đình ko tự tại, nhiều thê và xác lập cơ chế mái ấm gia đình gia trưởng. Nó thể hiện nay lễ nghĩa Nho giáo, trật tự động xã hội-gia đình phong loài kiến, tuy vậy vẫn đang còn một trong những điểm tiến thủ cỗ.

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nghành nghề dịch vụ hôn nhân gia đình, cỗ luật vẫn kiểm soát và điều chỉnh những mối liên hệ như kết duyên, hoàn thành hôn nhân gia đình (do bị tiêu diệt hoặc ly hôn).

Kết hôn[sửa | sửa mã nguồn]

Trong mối liên hệ kết duyên, luật quy ấn định những ĐK nhằm rất có thể kết duyên là: sở hữu sự đồng ý của phụ thân u (điều 314), ko được kết duyên Một trong những người vô chúng ta sản phẩm thân thuộc mến (điều 319), cấm kết duyên Khi đang xuất hiện tang phụ thân, u hoặc ck (điều 317), cấm kết duyên Khi ông, bà, phụ thân hoặc u hiện nay đang bị nhốt, tù tội (điều 318), cấm anh (em) lấy phu nhân góa của em (anh), trò lấy phu nhân góa của thầy (điều 324), với một trong những quy ấn định không giống trong những điều 316, 323, 334, 338, 339. Tuy nhiên,Quốc triều hình luật ko quy ấn định tuổi hạc kết duyên, tuy nhiên vô Thiên Nam dư hạ tập luyện (phần lệ Hồng Đức thơm giá) sở hữu viết: "Con trai 18 tuổi hạc, đàn bà 16 tuổi hạc mới mẻ rất có thể trở nên hôn", có lẽ rằng là vì vẫn tồn bên trên một văn phiên bản không giống nằm trong thời quy ấn định về điều này. Luật Hồng Đức cũng quy ấn định về mẫu mã và giấy tờ thủ tục kết duyên như đính ước và trở nên thơm (các điều 314, 315, 322). Lưu ý là Quốc triều hình luật luật đã cho thấy cuộc hôn nhân gia đình có mức giá trị pháp luật kể từ sau lễ đính ước. Ví dụ điều 315 quy định: Gả đàn bà đã nhận được đồ gia dụng sính nghi và lại thôi ko gả nữa thì nên trừng trị 80 trượng...Còn người đàn bà nên gả cho những người căn vặn trước. Tuy nhiên, nếu như vô thời hạn kể từ lễ đính ước cho tới Khi trở nên thơm nhưng mà 1 trong các nhì bị đơn ác tật hoặc tội phạm thì mặt mày cơ sở hữu quyền kể từ thơm.

Chấm dứt thơm nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Luật Quốc triều hình luật quy ấn định những tình huống hoàn thành hôn nhân gia đình là: 1 trong các nhì người vẫn bị tiêu diệt hoặc ly thơm.

Xem thêm: lâm áng tư

Về tình huống hoàn thành hôn nhân gia đình bởi 1 trong các nhì người vẫn bị tiêu diệt cần thiết chú ý là mối liên hệ hôn nhân gia đình chỉ thực sự hoàn thành ngay lập tức nếu như người bị tiêu diệt là phu nhân, còn trong trường hợp là ck bị tiêu diệt thì nó chỉ hoàn thành sau khoản thời gian mãn tang. Quy ấn định này được đề ra một cơ hội loại gián tiếp trong những điều 2 và 320.

Về tình huống ly thơm sở hữu tía group sau:

  1. Buộc nên ly thơm (các điều 317, 318, 323, 324, 334) bởi hôn nhân gia đình vẫn vi phạm những quy ấn định cấm kết duyên.
  2. Ly thơm bởi lỗi của những người vợ: Điều 310 quy ấn định người ck nên ly thơm Khi người phu nhân phạm nên điều nghĩa tuyệt (đoạn tuyệt không còn ân tình phu nhân chồng) như: ko con cái, ghen ghét tuông, ác tật (mắc những dịch như phong, hủi), dâm đãng, ko kính phụ thân u, lắm tiếng, trộm cắp.
  3. Ly thơm bởi lỗi của những người chồng: Điều 308 quy định: "Phàm ck vẫn quăng quật lửng phu nhân 5 mon ko di chuyển (vợ được trình với quan lại thường trực và xã quan lại thực hiện chứng) thì tổn thất vợ". Quy ấn định như thế nghĩa vụ và quyền lợi của những người phụ phái đẹp đã và đang được bảo vệ và cần thiết rộng lớn nó cũng phát triển thành hạ tầng nhằm người ck nên triển khai chất lượng tốt nhiệm vụ của tôi so với phu nhân, với mái ấm gia đình. Đây là quy ấn định nổi trội phản ánh tính phát minh ở trong phòng thực hiện luật nhằm mục tiêu giữ lại trật tự động ổn định ấn định vô mái ấm gia đình.

Quan hệ gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nghành nghề dịch vụ mối liên hệ mái ấm gia đình, cỗ luật vẫn kiểm soát và điều chỉnh những mối liên hệ như mối liên hệ nhân thân thuộc thân phu nhân và ck, thân thuộc phụ thân u và con cháu, trong số những thân thuộc nằm trong không giống (vợ cả-vợ lẽ, anh-chị-em, phụ thân mẹ-con nuôi, tầm quan trọng của những người tôn trưởng tức trưởng họ).

  • Quan hệ vợ-chồng: Phong tục tập luyện quán và lễ nghĩa Nho giáo vẫn kiểm soát và điều chỉnh mối liên hệ vợ-chồng, tuy vậy Quốc triều hình luật cũng đều có những quy ấn định nhằm mục tiêu kiểm soát và điều chỉnh những quyền và nhiệm vụ nhân thân thuộc như: Nghĩa vụ nên công cộng sinh sống bên trên một điểm và nên sở hữu trách cứ nhiệm cùng nhau (các điều 321 và 308, 309), ko được bạc đãi phu nhân (điều 482), nhiệm vụ chung tình (điều 401, 405), nhiệm vụ nhằm tang nhau (các điều 2, 7).
  • Quan hệ phụ thân mẹ-con cái: Đề cập cho tới những nhiệm vụ và quyền nhân thân thuộc của con cháu, gồm những: nhiệm vụ nên vâng tiếng và phụng chăm sóc phụ thân u, các cụ (khoản 7 điều 2), nhiệm vụ chịu đựng tội roi vọt, trượng thay cho mang đến các cụ, phụ thân u (điều 38), nhiệm vụ ko được kiện tụng ông bà-cha u (điều 511), nhiệm vụ phủ ỉm tội mang đến các cụ, phụ thân u (các điều 9, 504), nước ngoài trừ tình huống phụ thân u hoặc các cụ phạm những tội chước phản, chước đại nghịch ngợm, phụ thân u nuôi thịt con cái đẻ hoặc u đẻ-mẹ kế tiếp thịt phụ thân thì được luật lệ cáo giác và nhiệm vụ nhằm tang ông bà-cha u (điều 2).
  • Quan hệ nhân thân thuộc khác: Đề cập cho tới mối liên hệ thân thuộc phu nhân cả-vợ lẽ (các điều 309, 481, 483, 484) và ngôi nhà ck, anh-chị-em (các điều 487, 512), nuôi con cái nuôi (các điều 380, 381, 506) và tầm quan trọng của những người trưởng chúng ta (điều 35).

Trong mối liên hệ phu nhân cả-vợ lẽ thì ngoài ra quy ấn định về những nhiệm vụ của mình với ck và ngôi nhà ck thì chúng ta cũng nên tuân hành trật tự động thê thiếp và phu nhân cả thưa công cộng được ưu tiên rộng lớn. Về mối liên hệ anh-chị-em thì người anh trưởng sở hữu quyền và nhiệm vụ so với những em, nhất là lúc phụ thân u vẫn bị tiêu diệt, bên cạnh đó cũng bảo đảm an toàn sự hòa thuận vô mái ấm gia đình (phạt nặng trĩu tấn công lộn, kiện tụng nhau). Việc nhận nuôi con cái nuôi nên được lập trở nên văn phiên bản và nên đối đãi như con cái đẻ gần giống ngược lại, con cái nuôi nên sở hữu nhiệm vụ như con cái đẻ so với phụ thân u nuôi.

Các quy ấn định tố tụng[sửa | sửa mã nguồn]

Mặc cho dù ko được tách bạch đi ra trở nên những chương riêng rẽ rẽ, tuy nhiên Quốc triều hình luật vẫn thể hiện nay một trong những định nghĩa của luật tố tụng văn minh như:

  • Thẩm quyền và trình tự động tố tụng của những cấp cho tổ chức chính quyền (điều 672)
  • Thủ tục tố tụng (phần rộng lớn của nhì chương cuối) như đơn kiện- đơn cáo giác (các điều 508, 513, 698), giấy tờ thủ tục tra khảo (các điều 546, 660, 665, 667, 668, 714, 716), giấy tờ thủ tục xử án (các điều 671, 709), cách thức xử án (các điều 670, 683, 686, 708, 714, 720, 722), giấy tờ thủ tục bắt người (các điều 646, 658, 659, 663, 676, 680, 701-704).

Qui phạm pháp lý vô Sở luật Hồng Đức[sửa | sửa mã nguồn]

1. Đa phần những qui phạm pháp lý vô Sở luật Hồng Đức được kiến thiết theo đuổi công thức xuất hiện nay vừa đủ cả tía phần tử là giả thiết, quy ấn định và chế tài thẳng.

Ví dụ Điều 585: "Trâu của 2 ngôi nhà tấn công nhau, con cái này bị tiêu diệt thì 2 ngôi nhà nằm trong ăn thịt, con cái này sinh sống thì 2 ngôi nhà nằm trong cày, trái khoáy luật thì tiếp tục xử trừng trị 80 trượng.".

Trong đó: Trâu của 2 ngôi nhà tấn công nhau là phần tử fake định; con cái này bị tiêu diệt thì 2 ngôi nhà nằm trong ăn thịt, con cái này sinh sống thì 2 ngôi nhà nằm trong cày là phần tử quy định; trái khoáy luật thì tiếp tục xử trừng trị 80 trượng là phần tử chế tài.

Điều 89: "Trước sau ngày nhà vua đăng quang một mon, cấm những nhà tại vô kinh trở nên cử hành việc tang, người này phạm nên thì trừng trị 50 roi vọt, biếm một tư".

Trong đó: Trước sau ngày nhà vua đăng quang một mon là phần tử fake định; cấm những nhà tại vô kinh trở nên cử hành việc tang là phần tử quy định; trái khoáy luật thì tiếp tục xử trừng trị 50 roi vọt, biếm một tư là phần tử chế tài.

Với cơ hội tế bào mô tả hành động vi phạm pháp lý và chế tài so với đơn vị triển khai hành động cơ rõ rệt như thế, người dân tiếp tục hiểu rằng hành động này nên thực hiện, hành động này nên rời, tạo ra ĐK nhằm toàn thể từng đẳng cấp dân chúng hiểu luật. Quan xử án cũng hiểu rằng rất cần phải xử thế nào.

2. Có nhiều qui phạm vô Sở luật Hồng Đức tế bào mô tả cộc một trường hợp ví dụ. Vấn đề này khiến cho qui phạm trở thành rõ rệt với những người dân.

Ví dụ Điều 393: "Người phụ thân lấy phu nhân trước sinh được một đàn ông, phần hương thơm hoả vẫn kí thác mang đến giữ; tuy nhiên người đàn ông ấy lại chỉ sinh được một người con cái gái; nhưng mà phụ thân sở hữu phu nhân lẽ hoặc cô hầu lại sinh được một đàn ông tuy nhiên lại bị cố tật, người đàn ông cố tật ấy sinh được con cháu trai, thì ruộng khu đất hương thơm hoả nên kí thác cho những người con cháu trai con cái kẻ cố tật, nhằm trầm trồ rằng dòng tộc ko thể nhằm tuyệt".

Hoặc Điều 395: "Cha u sinh được nhì đàn ông, người đàn ông trưởng chỉ sinh đàn bà, con cái loại lại sở hữu đàn ông thì phần hương thơm hỏa kí thác mang đến đàn ông người con cái thứ; tuy nhiên đàn ông người con cái loại chỉ sinh con cháu gái thì phần hương thơm hỏa trước cơ lại nên kí thác trả mang đến đàn bà người con cái trưởng".

Ưu điểm của cơ hội quy ấn định cộc gọn gàng một trường hợp, ngoài các việc dễ dàng nằm trong, dễ dàng ghi nhớ, dễ dàng áp dụng còn đã cho thấy từ là 1 yếu tố pháp luật khá phức tạp đã và đang được gửi hóa trở nên một trường hợp đặc biệt giản dị và đơn giản.

3. Sở luật Hồng Đức sở hữu cơ hội quy ấn định chế tài bên dưới dạng chế tài cố định và thắt chặt. Với từng một vi phạm ví dụ thì sở hữu một hình trừng trị ví dụ tương ứng; cường độ tăng nặng trĩu hoặc hạn chế nhẹ nhõm cũng khá được quy ấn định ngay lập tức tiếp sau đó một cơ hội ví dụ, rõ rệt.

Ví dụ Điều 466: "Đánh gãy răng, sứt mẻ tai mũi, chột 1 đôi mắt, gãy ngón chân, ngón tay, giập xương, hoặc lấy nước sôi, lửa thực hiện người bị thương và rụng tóc, thì xử tội đồ gia dụng thực hiện khao đinh. Lấy đồ gia dụng dơ dáy ném vô đầu mặt mày người tớ thì xử biếm 2 tư; sụp vô mồm mũi thì biếm 3 tư. Đánh gãy 2 răng, 2 ngón tay trở lên trên thì xử tội đồ gia dụng thực hiện tượng phường binh. Lấy gươm giáo đâm chém người, dẫu ko trúng cũng nên lưu lên đường châu sát (người quyền quý và cao sang tội phạm thì xử tội biếm). Nếu đâm chém bị thương và thực hiện đứt gân, chột 2 đôi mắt, đoạ bầu thì xử tội lưu lên đường châu xa cách. Nếu trong những lúc đương xét căn vặn, người bị thương lại phục hồi, thì tội nhân được hạn chế tội 2 bậc. Nếu tấn công bị thương 2 người trở lên trên và nhân bị thương nhưng mà trở nên cố tật, hoặc tấn công đứt lưỡi, huỷ hoại âm, dương vật đều xử tội giảo; và nên đền rồng chi phí tổn thương như lệ ấn định. Với chế tài cố định và thắt chặt này, nó vẫn đáp ứng tính đúng mực trong các việc vận dụng luật của những ban ngành Nhà nước, tránh khỏi sự tuỳ tiện trong các việc vận dụng luật".

Việc kiến thiết những chế tài cố định và thắt chặt vô Sở luật Hồng Đức ở một chừng đỗi chắc chắn đặc biệt tiện lợi mang đến việc vận dụng, và sở hữu ưu thế là tránh khỏi sự tùy tiện trong các việc vận dụng.

4. Trong Sở luật Hồng Đức từ là 1 sự khiếu nại hoặc vụ việc, ngôi nhà thực hiện luật lường tính những yếu tố đột biến xung xung quanh vụ việc cơ.

Ví dụ Điều 234: "Những quan lại coi quân group ở những trấn, lộ hoặc thị trấn với những quan lại viên trong những viên những viện, di chuyển giao ước cùng nhau, chước thao tác phản nghịch ngợm, nhưng mà quan lại ty cai quản giám chẳng lưu tâm kiểm tra, hoặc dung túng ỉm giếm ko tâu lên, thì nằm trong với những người phản nghịch ngợm và một tội; nếu như vẫn tâu lên và lại ngầm sai người báo mang đến kẻ phản nghịch ngợm biết thì tội cũng vậy. Nếu vì như thế tâu lên ko lưu giữ kín kẽ làm cho kẻ phản nghịch ngợm biết thì viên quan lại tâu được hạn chế tội 1 bậc. Nếu việc chước phản nghịch ngợm vẫn lộ, việc tàn khốc vẫn rõ rệt, nhưng mà quan lại giám ko xét tình thế nhưng mà lung bắt và tâu lên, thì bị tội như tội đồng mưu; nếu như việc chước phản ko lộ thì được hạn chế nhẹ nhõm nhì bậc."[4]

So sánh[sửa | sửa mã nguồn]

Giống tựa như các cỗ luật phong loài kiến không giống, luật Hồng Đức thể hiện nay rõ rệt thực chất giai cấp cho của chính nó. Mục chi tiêu số 1 của chính nó là nhằm bảo đảm an toàn uy quyền, vị thế và nghĩa vụ và quyền lợi của giai cấp cho phong loài kiến, gia tăng trật tự động xã hội và mái ấm gia đình gia trưởng phong loài kiến. Nó là sự việc pháp điển hóa tư tưởng chủ yếu trị và đạo đức nghề nghiệp Nho giáo. Dù vậy, ko thể không đồng ý những điểm rực rỡ và tiến thủ cỗ của chính nó.

Luật Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Luật Hồng Đức tiếp thụ nhiều trở nên tựu lập pháp của Trung Hoa, chịu đựng tác động của tất cả pháp luật ngôi nhà Đường và ngôi nhà Minh. Dù vậy, nó sở hữu những điểm rất khác với những cỗ luật ở trong phòng nước phong loài kiến Trung Quốc cả về nội dung láo nháo bố cục tổng quan.

Về bố cục tổng quan, cỗ Đường luật sở hữu 500 điều tạo thành 12 chương (Danh lệ, Vệ cấm, Chức chế, Hộ thơm, Khai khố, Thiện hưng, Đạo tặc, Đấu tụng, Trá ngụy, Tạp luật, Sở vong, Đoán ngục) vô 30 quyển. cũng có thể thấy, vô luật Hồng Đức những quy ấn định về những group tội dục tình và những yếu tố ruộng khu đất được quy ấn định riêng không liên quan gì đến nhau và ví dụ rộng lớn.

Về nội dung, những quy ấn định về thơm nhân-gia đình, điền sản của luật Hồng Đức được chú ý rộng lớn đối với Đường luật (quy ấn định ví dụ về văn tự động, di thư, cơ chế và công thức phân chia quá kế tiếp, gia sản của vợ-chồng Khi góa bụa v.v). Chính vì vậy, sau đây những tòa án thời Pháp nằm trong hoặc Tòa thượng thẩm Sài Thành thời nước Việt Nam Cộng hòa hoặc dựa vào những quy ấn định này của luật Hồng Đức nhằm phân xử những vụ khiếu nại tụng tương quan cho tới gia sản vợ-chồng.

Bộ luật ngôi nhà Nguyễn[sửa | sửa mã nguồn]

So với cỗ Hoàng Việt lệ luật (hay luật Gia Long) (năm 1811) thành lập và hoạt động sau sản phẩm thế kỷ, rất có thể thấy luật Hồng Đức chưa tồn tại tính bao quát hóa cao và phân ngành rõ rệt như Hoàng Việt lệ luật. Tuy nhiên, nút bảo đảm an toàn nghĩa vụ và quyền lợi của những người phụ phái đẹp vô luật Hồng Đức lại cao hơn nữa đối với Hoàng Việt lệ luật. Như GS Vũ Văn Mẫu vẫn viết lách Khi đánh giá về Hoàng Việt luật lệ: "bao nhiêu những sự tân kỳ mới mẻ kỳ lạ vô cỗ luật triều Lê vẫn không thể đánh dấu một chút ít dấu vết này vô luật ngôi nhà Nguyễn. Không còn những quy định tương quan cho tới hương thơm hỏa, cho tới di thư, cho tới những ĐK về hôn thú, cho tới cơ chế gia sản của phu nhân ck."[5]

Ngoài đi ra, Luật Hồng Đức còn được review là nhẹ nhõm rộng lớn những triều đại trước và nhẹ nhõm rộng lớn luật ở trong phòng Nguyễn sau đây, sở hữu cả sự phân biệt trừng trị người tội phạm còn nhỏ tuổi hạc hoặc tàn phế.[6]

Các điểm tiến thủ bộ[sửa | sửa mã nguồn]

Điểm tiến thủ cỗ vô luật Hồng Đức là nó sở hữu một tiến thủ khá căn phiên bản trong các việc nâng cấp vị thế của những người phụ phái đẹp vô xã hội phong loài kiến. Vai trò của những người phụ phái đẹp đã và đang được tôn vinh rộng lớn thật nhiều đối với những cỗ luật đương thời vô chống. Nó đã cho thấy người phu nhân sở hữu quyền quản lý và vận hành gia sản của mái ấm gia đình (khi ck chết) và chúng ta sở hữu quyền quá kế tiếp như phái nam.[7]

Điểm loại nhì, là hình trừng trị mang đến tội nhân phái đẹp khi nào cũng thấp rộng lớn đối với tội nhân phái nam. Ví dụ: Điều 1 quy ấn định trượng hình chỉ con trai nên chịu: "Từ 60 cho tới 100 trượng, chia thành 5 bậc: 60 trượng, 70 trượng, 80 trượng, 90 trượng, 100 trượng, tuỳ theo đuổi tội nhưng mà tăng hạn chế. Xử tội này rất có thể cùng theo với tội lưu, tội đồ gia dụng, biếm chức, hoặc xử riêng rẽ chỉ con trai nên chịu đựng." Điều 680: "Đàn bà nên tội xử quyết trở xuống nếu như đang xuất hiện bầu, thì nên nhằm sinh nở sau 100 ngày mới mẻ lấy hành quyết. Nếu ko sinh nhưng mà lấy hành quyết thì ngục quan lại bị xử biếm nhì tư; ngục cai quản bị đồ gia dụng thực hiện phiên bản viên đinh. Dù vẫn sinh rồi, tuy nhiên ko đầy đủ hạn một trăm ngày nhưng mà lấy hành quyết, thì ngục quan lại và ngục lại bị tội nhẹ nhõm rộng lớn tội bên trên nhì bậc. Nếu vẫn đầy đủ 100 ngày nhưng mà ko lấy hành quyết, thì ngục quan lại hoặc ngục lại bị tội biếm hoặc tội phạt"..

Điểm loại tía, nó thể hiện nay quyết sách trọng nông của triều Lê. Sở luật trừng trị đặc biệt nặng trĩu những tội như tiêu hủy kênh mương (điều 596), chặt đập phá cây cỏ và lúa má của những người không giống (điều 601), tự ý thịt trâu ngựa (điều 580) v.v Những điều luật vô Quốc Triều Hình Luật vẫn xác lập trách cứ nhiệm ở trong phòng nước trải qua trách cứ nhiệm của khối hệ thống quan lại lại nhằm mục tiêu đáp ứng cuộc sống đời thường ít nhất của những người bần hàn cay đắng vô xã hội (Điều 294; Điều 9)

Điểm loại tư, luật Hồng Đức có không ít quy ấn định thể hiện nay đặc thù nhân đạo, thể hộ vệ dân thông thường. Ví dụ: Điều 17 Quốc Triều Hình Luật quy định: "Khi tội phạm ko già lão tàn phế, cho tới Khi gàn tật mới bị bệnh phát hiện thì xử theo đuổi luật già lão tàn phế. Khi ở điểm bị đồ gia dụng thì già lão tàn phế cũng vậy. Khi còn nhỏ xíu nhỏ tội phạm thì xử theo đuổi luật khi còn nhỏ". Quốc Triều Hình Luật còn thể hiện nay quyết sách khoan hồng so với người tội phạm tuy rằng khồng hề bị phát hiện và tự động thú trước (trừ tội phạm thập ác hoặc thịt người). Điều 18 và điều 19: "Phàm ăn trộm tài lặt vặt của những người sau lại tự động thú với những người tổn thất của thì cũng coi như thể thú ở cửa ngõ quan". Điều 21, 22, 23, 24 của Quốc Triều Hình Luật quy ấn định mang đến chuộc tội vị chi phí (trừ hình trừng trị tấn công roi vọt vì như thế nhận định rằng tấn công roi vọt sở hữu đặc thù răn bảo giáo dục nên ko nên mang đến chuộc).

Xem thêm: tám gậy tre đánh người

Điểm loại năm, luật Hồng Đức một vừa hai phải thu nhận sở hữu tinh lọc tư tưởng của Nho giáo một vừa hai phải đẩy mạnh những phong tục tập luyện quán chất lượng tốt đẹp nhất của dân tộc bản địa. Ví dụ: Điều 40: "Những người miền thượng du (miền núi, miền đồng bào dân tộc bản địa không nhiều người cư trú) nằm trong tội phạm cùng nhau thì theo đuổi phong tục xứ ấy nhưng mà ấn định tội. Những người thượng du tội phạm với những người trung châu (miền trung du và miền đồng bằng) thì theo đuổi luật nhưng mà ấn định tội.". cũng có thể thưa đấy là một trong mỗi điều luật thể hiện nay rõ ràng nhất tính phát minh ở trong phòng thực hiện luật. Điểm thú vị của quy ấn định này ở vị trí pháp luật dù là trả bị cho tới đâu cũng ko thể không đồng ý hoặc thay cho thế trọn vẹn tầm quan trọng của phong tục tập luyện quán vốn liếng dĩ vẫn tồn bên trên lâu nhiều năm trước cả Khi sở hữu luật.[8]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng thời:

  • Quốc triều nhà giam tụng điều lệ

Thời ngôi nhà Nguyễn:

  • Hoàng Việt luật lệ
  • Hội điển toát yếu
  • Khâm ấn định Đại Nam Hội điển sự lệ
  • Minh Mệnh chủ yếu yếu
  • Đại Nam điển lệ toát yếu

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Viện sử học tập (2007), Lịch sử nước Việt Nam, tập luyện 3, Nhà xuất phiên bản Khoa học tập xã hội

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguyễn Ngọc Huy. Quốc triều Hình luật Quyển A. Viet Publisher, 1989. tr 177
  2. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tập luyện 3, tr 260
  3. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tr 260
  4. ^ Nguyễn Minh Tuấn, Nét khác biệt của qui phạm pháp lý vô Sở luật Hồng Đức, Tạp chí Nghiên cứu giúp Lập pháp (Hiến kế tiếp Lập pháp), Số 33(118), Tháng 3/2008, tr.49 - 51
  5. ^ Vũ Văn Mẫu, Cổ luật nước Việt Nam và tư pháp sử, quyển 1, tập luyện 1, Sài Thành, 1973
  6. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tr 263
  7. ^ Viện Sử học tập, sách vẫn dẫn, tr 264
  8. ^ Nguyễn Minh Tuấn, Những độ quý hiếm tích đặc biệt của Nho giáo vô Sở luật Hồng Đức, Tạp chí Khoa học tập, Đại học tập Quốc gia Hà nội, Chuyên san Kinh tế - Luật, T.XX, No 4, 2004, trang 39-44

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]