17 2 1859 pháp tấn công vào đâu

Gia Định (chữ Hán: 嘉定) là một trong những địa điểm cũ ở miền Nam VN.

Lịch sử (sơ lược)[sửa | sửa mã nguồn]

Chân Lạp-Phù Nam, vô năm 600.

Đất Gia Định xưa nằm trong nước Phù Nam (tồn bên trên khoảng tầm vào đầu thế kỷ 1 cho tới khoảng tầm nửa thế kỷ 7), tiếp sau đó nằm trong quốc gia Chân Lạp (nay là Campuchia). Tuy nhiên, "thuộc" một cơ hội lỏng lẻo: "các dân tộc bản địa vẫn sinh sống tự động trị, và người dân Khmer lẻ tẻ không phù hợp trở thành đơn vị chức năng hành chủ yếu nằm trong triều đình La Bích (Chân Lạp). Trong Khi cơ triều đình ấy nên triệu tập lực lượng ở phía phái mạnh Biển Hồ (sau Khi vứt Ăngco ở phía bắc) nhằm đối đầu với Xiêm La (nay là Thái Lan) đang được kế tiếp lấn khu đất Chân Lạp ở phía tây. Đất Gia Định vẫn chính là khu đất tự tại của những dân tộc bản địa và hầu hết vô căn nhà, là khu đất phung phí thư thả cả về kinh tế tài chính lẫn lộn hòa bình kể từ xưa"[1].

Bạn đang xem: 17 2 1859 pháp tấn công vào đâu

Theo sử liệu, lưu dân Việt đang đi tới phía trên vỡ hoang và thực hiện ăn sinh sinh sống vô vào đầu thế kỷ 17, nhờ với cuộc hôn nhân gia đình thân thuộc công nữ giới Ngọc Vạn với vua Chân Lạp Chey Chetta II vô năm 1620. Vì kế tiếp sinh, hoàn toàn có thể lưu dân Việt vẫn xuất hiện ở phía trên trước lúc với cuộc hôn nhân gia đình ấy. Song, chủ yếu nhờ quan hệ cơ, tuy nhiên Đại Việt (nay là Việt Nam) và Chân Lạp trở thành êm đềm đẹp nhất, dân ở nhì nước hoàn toàn có thể tự tại tương hỗ sinh sinh sống, tạo nên ĐK cho tới lưu dân Việt càng ngày càng phần đông rộng lớn ở điểm Đồng Nai, Thành Phố Sài Gòn...[2].

Và địa thế căn cứ đoạn chép vô Gia Định trở thành thông chí, thì khi bấy giờ lưu dân Việt "ở lẫn lộn với những người Cao Miên" (tức Chân Lạp), trích:

"Năm Mậu Tuất (1658)...vua (chúa Nguyễn Phúc Tần) sai Phó tướng tá Yến Vũ hầu (Nguyễn Phước Yến)...lấy 2000 quân, cút tuần cho tới trở thành Mỗi Xoài nước Cao Miên, tiến công đập phá được, bắt vua nước ấy là Nặc Ông Chân, đóng góp gông đưa về hành bên trên ở dinh cơ Quảng Bình. Vua dụ tha bổng tội...Khi ấy địa đầu trấn Gia Định là nhì xứ Mỗi Xoài, Đồng Nai vẫn với dân lưu nghiền của VN nằm trong ở lẫn lộn với những người Cao Mên, nhằm khai khẩn đất"..[3]

Trong việc làm Nam tiến[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Kỷ Mùi (1679), vì thế không áp theo căn nhà Thanh, những tướng tá căn nhà Minh là Dương Ngạn Địch, Hoàng Tiến, Trần Thượng Xuyên, Trần An Bình vẫn lấy rộng lớn 3.000 quân nằm trong 50 cái thuyền kể từ Quảng Đông (Trung Quốc) vô 2 cửa ngõ đại dương là Tư Dung (cửa Tư Hiền) và Thành Phố Đà Nẵng van lơn qui phụ. Nghe theo đòi điều bàn của triều thần, chúa Nguyễn Phúc Tần bèn cho tới bọn họ vào sinh sống xứ Đồng Nai (nhóm Trần Thượng Xuyên) và xứ Mỹ Tho (nhóm Dương Ngạn Địch). Từ cơ, bọn họ vỡ khu đất đập phá phung phí, cày ruộng, dựng căn nhà và phố chợ, kinh doanh giao thông vận tải với những người Trung Quốc, Tây Dương, Nhật Bản, Đồ Án...khiến cho phong tục văn minh từ từ phổ cập...[4].

Đến đầu năm mới Mậu Dần (1698), nhận mệnh lệnh của chúa Nguyễn Phúc Chu, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh cút kinh lược nước Chân Lạp. Sau cơ, ông "lấy khu đất Nông Nại đặt điều thực hiện phủ Gia Định, đặt điều xứ Đồng Nai (Lộc Dã) thực hiện thị trấn Phước Long, dựng dinh cơ Trấn Biên (vùng Biên Hòa); xứ Thành Phố Sài Gòn thực hiện thị trấn Tân Bình, dựng dinh cơ Phiên Trấn (vùng Gia Định). Các điểm đều đặt điều quan liêu lưu lưu giữ. Mở khu đất ngàn dặm, được bên trên 4 vạn hộ. Chiêu mộ dân vẹo vọ nghiền kể từ Ba Chánh trở vô Nam cho tới ở, xây dựng xã thôn, khai khẩn ruộng đồng, thực hiện buột đinh, buột điền. Lại lấy những thương nhân người Hoa sinh sống ở Trấn Biên lập nên xã Thanh Hà, những người dân ở Phiên Trấn lập nên xã Minh Hương"...[5].

Vậy, Tính từ lúc năm cơ (1698), dinh cơ Phiên Trấn bao gồm một phủ (Gia Định) và một thị trấn (Tân Bình). Về mặt mũi hành chủ yếu, chúa Nguyễn Phúc Chu đặt điều chức Giám quân, Cai cỗ và Ký lục nhằm thống trị.

Dần dần dần, cho tới đời chúa Nguyễn Phúc Khoát, vùng khu đất phía Nam nới rộng lớn tăng rời khỏi, theo đòi quyết sách "tàm thực" (lối xâm lấn từ từ như tằm ăn lá dâu) của tướng tá Nguyễn Cư Trinh. Sau Khi tuyến phố Nam tiến thủ thành công xuất sắc, toàn cương vực miền Nam được phân rời khỏi trở thành phụ thân dinh cơ rộng lớn là: Trấn Biên dinh cơ (trấn lỵ ở Biên Hòa), Phiên Trấn dinh cơ (trấn lỵ ở Gia Định) và Long Hồ dinh cơ (trấn lỵ ở Vĩnh Long).

Dưới thời Nguyễn Phúc Ánh (Gia Long)[sửa | sửa mã nguồn]

Bản Đồ Xứ Gia Định, VN khoảng tầm thời điểm cuối thế kỷ 18. Vẽ lại 1 phần kể từ lược đồ gia dụng của người sáng tác Tạ Chí Đại Trường (1973), Lịch sử Nội Chiến VN 1771- 1802, Sài Gòn: Nhà xuất bạn dạng Văn Sử Học, tr. 95
Bản đồ gia dụng Thành Phố Sài Gòn năm 1795 với trở thành Bát Quái ở ở chính giữa tự Jean-Marie Dayot vẽ

Năm Bính Thân (1776), Gia Định bị quân Tây Sơn vô cướp cứ [6]. Sau Khi tiến công lấy lại, mon 11 (âm lịch) năm Kỷ Hợi (1779), chúa Nguyễn Phúc Ánh duyệt coi bạn dạng đồ gia dụng, phân chia toàn miền Nam khi bấy giờ rời khỏi trở thành một trấn (Hà Tiên) và 4 dinh cơ (Trấn Biên, Phiên Trấn, Trường Đồn [nâng lên kể từ đạo], Long Hồ) [7]. Tất cả những dinh cơ trấn này đều Chịu đựng sự quản lý của phủ Gia Định [8]. Khi ấy, dinh cơ Phiên Trấn với 1 thị trấn là Tân Bình, bao gồm 4 tổng là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An và Phước Lộc.

Năm 1790, chúa Nguyễn Phúc Ánh sai đậy điệm trở thành Bát Quái, bên cạnh đó lựa chọn TP. Hồ Chí Minh Thành Phố Sài Gòn (thuộc tổng Bình Dương, thị trấn Tân Bình) [9] thực hiện điểm đóng góp đô của tớ, và gọi là Gia Định kinh. Địa vị đế kinh này chỉ tồn bên trên được bên trên 10 năm (1790 - 1801), vì thế sau thời điểm lấy được Phú Xuân (1801), chúa Nguyễn ngay lập tức dời đô rời khỏi đấy [10].

Năm Nhâm Tuất (1802), vua Gia Long (tức chúa Nguyễn Phúc Ánh) cho tới thay đổi phủ Gia Định trở thành trấn Gia Định, bên cạnh đó cho những dinh cơ cũng thay đổi trở thành những trấn, gồm: Phiên An, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Thanh và Hà Tiên. Tất cả những trấn này ở bên dưới sự quản lý của trấn Gia Định. cũng có thể coi đấy là thời kỳ "Gia Định ngũ trấn"[8].

Đến năm Mậu Thìn (1808), căn nhà vua này ấn định lại phạm vi hoạt động, phân địa giới toàn cương vực VN rời khỏi thực hiện 4 dinh cơ bao gồm 25 trấn, bên cạnh đó lại chia thành nhì miền Bắc Nam, gọi là Bắc ThànhGia Định Thành nhằm tiện việc cai quản[11]. Lúc bấy giờ, trấn Gia Định được thay đổi trở thành Gia Định Thành, và cho tới quản lý 5 trấn, là: Phiên An, Biên Hòa, Vĩnh Thanh, Định Tường và An Giang[12].

Theo Nguyễn Đình Đầu, sở dĩ trấn Gia Định được thay tên là "Gia Định Thành" là vì thế trước đó Gia Định và Phiên An nằm trong gọi là "trấn", rất giản đơn cho nhau, và dễ dàng khuyết điểm là ngang bậc nhau. Và cũng theo đòi căn nhà nghiên cứu và phân tích này, tuy nhiên tên tuổi thay cho thay đổi, tuy nhiên Thành Phố Sài Gòn (thuộc trấn Phiên An) vẫn luôn luôn là lỵ sở của những thời kỳ: phủ Gia Định, trấn Gia Định và Gia Định Thành[8].

Về mặt mũi hành chủ yếu của Gia Định Thành, hàng đầu là Tổng trấn, với nhì phụ tá là Hiệp Tổng trấn và Phó Tổng trấn. Các nằm trong viên không giống, bao gồm với Trấn thủ, Cai cỗ và Ký lục. Đây đó là những quan liêu chức đại diện thay mặt cho tới triều đình nhằm thống quản lí những trấn ở phía Nam [13].

Tổng trấn thứ nhất của Gia Định Thành là Nguyễn Văn Nhơn (hay Nhân), và vị Tổng trấn sau cuối là Lê Văn Duyệt. Theo tổng hợp năm 1819, thì 5 trấn của Gia Định Thành có tầm khoảng 700.000 dân, riêng biệt trấn Phiên An có tầm khoảng 180.000 dân [14].

Dưới thời Minh Mạng - Thiệu Trị[sửa | sửa mã nguồn]

Nam Kỳ lục tỉnh quy trình (1832-1862)

Năm Minh Mạng loại 13 (Nhâm Thìn, 1832), sau thời điểm Lê Văn Duyệt kể từ trần, căn nhà vua huỷ bỏ chức Tổng trấn, phân chia Gia Định Thành rời khỏi thực hiện 6 tỉnh là: Phiên An, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên (gọi công cộng là Nam Kỳ Lục tỉnh), và ko đặt điều một viên quan liêu nào là thống trị công cộng cho tất cả lục tỉnh nữa. Đơn vị hành chủ yếu Gia Định Thành kể như bị xóa buột từ thời điểm năm ấy (1832).

Lúc bấy giờ, tỉnh Phiên An bao gồm nhì phủ là phủ Tân Bình (4 tổng phụ thuộc là Bình Dương, Tân Long, Thuận An và Phước Lộc đều thăng thực hiện huyện) và phủ Tân An (lấy nhì thị trấn Thuận An và Phước Lộc lập thành)[15].

Tháng 5 (âm lịch) năm Quý Tỵ (1833), Lê Văn Khôi cất binh cướp trở thành Phiên An. Tháng 8 (âm lịch) năm cơ, vua Minh Mạng cho tới thay đổi tỉnh Phiên An trở thành tỉnh Gia Định[16]. Sau, căn nhà vua lại đặt điều tăng phủ Tây Ninh bao gồm nhì thị trấn là Tân Ninh và Quang Hóa[17].

Năm Thiệu Trị loại nhất (1841), lại đặt điều tăng phủ Hòa Thịnh (gồm nhì thị trấn Tân Hòa và Tân Thịnh), và phủ Tân Bình lại đặt điều tăng thị trấn Bình Long[17].

Dưới thời Tự Đức[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Tự Đức loại 5 (1852), hạn chế phủ Hòa Thịnh. Cử Tri thị trấn Tân Hòa kiêm việc làm của thị trấn Tân Thịnh, bên cạnh đó lại cho tới nằm trong vô phủ Tân An. Lại cho tới Tri phủ Tân Bình kiêm việc làm ở thị trấn Bình Long [17].

Sau trận Đại trạm gác Chí Hòa (tháng hai năm 1861), 3 tỉnh miền Đông (Gia Định, Biên Hòa, Định Tường) mất mặt vô tay thực dân Pháp (theo Hòa ước Nhâm Tuất, 1862). Lần hồi cả Nam Kỳ Lục tỉnh đều bị bọn họ cướp không còn, rồi trở nên nằm trong địa (theo Hòa ước Giáp Tuất, 1874).

Dưới thời Pháp thuộc[sửa | sửa mã nguồn]

Bản đồ gia dụng phân tử Thành Phố Sài Gòn năm 1885

Về Nam Kỳ lục tỉnh[sửa | sửa mã nguồn]

Tính cho tới năm 1944, Nam Kỳ lục tỉnh thời Nguyễn đang được thực dân Pháp phân thành 22 tỉnh như sau:

- Khu vực Thành Phố Sài Gòn cũ bao gồm những tỉnh: Gia Định, Tân Bình[18] và Chợ Lớn.

Xem thêm: từng đóa bọt sóng

- Khu vực miền Đông bao gồm những tỉnh: Biên Hòa, Thủ Dầu Một (Bình Dương ngày nay), Tây Ninh, Bà Rịa và Vũng Tàu.

- Khu vực miền Tây bao gồm những tỉnh: Ga Tre, Tân An, Gò Công, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Sa Đéc, Cần Thơ, Trà Vinh, Long Xuyên, Châu Đốc, Sóc Trăng, Bội Bạc Liêu và Hà Tiên.

Về việc hành chủ yếu, sau thời điểm cướp xong xuôi Gia Định, Đề đốc Charner cho tới thiết lập chính sách thống trị trong thời điểm tạm thời. phần lớn sĩ quan liêu được lãnh trách móc nhiệm thống trị, gọi là "Quản đốc bổn quốc sự vụ", vì thế khi ấy những quan liêu Nam triều vẫn loại bỏ không còn...Đến thời Đô đốc Bonard mới nhất phó thác cho tới một vài viên chức người Việt. Tuy nhiên, Tính từ lúc năm 1859, cung cấp chỉ huy vô thượng theo thứ tự vẫn chính là những sĩ quan liêu Hải quân thời thượng của Pháp, như Rigault de Genouilly, Page, Charner, Bonard, De la Grandière...

Năm 1864, Đô đốc De la Grandière thay cho thay đổi chính sách thống trị. Ba tỉnh miền Đông bị chia thành 7 khu vực vực: Bà Rịa, Biên Hòa, Cần Giuộc, Mỹ Tho, Thành Phố Sài Gòn, Tân An, Gò Công và Tây Ninh. Đây vẫn còn đấy là tổ chức triển khai quân sự chiến lược. Để đem dần dần qua chuyện chính sách dân sự, ngày 9 mon 11 năm cơ (1864), De la Gradière lập một tòa Thượng thư quản lý những quan liêu Tham biện, sĩ quan liêu và nhân viên cấp dưới công lực, v.v...Và vô năm 1865, riêng biệt vùng Gia Định với bao nhiêu sở Tham biện được đặt tại Thành Phố Sài Gòn, Chợ Lớn, Cần Giuộc, Tây Ninh và Tân An.

Năm 1867, thực dân Pháp cướp hoàn hảo 6 tỉnh Nam Kỳ. Sau cơ, bọn họ phân chia Nam Kỳ rời khỏi thực hiện 6 tỉnh là Sài Gòn, Mỹ Tho, Biên Hòa, Vĩnh Long, Châu Đốc và Hà Tiên, bên cạnh đó đưa ra 24 sở Tham biện nhằm quản lý số tỉnh ấy. Riêng ở Thành Phố Sài Gòn với 7 tham tá...

Tuy vậy, cho tới ngày 13 mon 5 năm 1879, tự mệnh lệnh của Tổng thống Pháp, mặt mũi quan liêu văn vừa mới được tóm quyền thống trị vô thượng. Vị quan liêu văn Pháp thứ nhất được cử thực hiện Thống đốc Nam Kỳ là Charles Le Myre de Vilers. Từ đấy, việc quân sự chiến lược và dân sự vừa mới được phân biệt hẳn hoi.

Về tỉnh Gia Định[sửa | sửa mã nguồn]

Sau Khi thực dân Pháp cướp lấy tỉnh Gia Định thời Nguyễn, theo thứ tự bọn họ vẫn phân chia tách rời khỏi thực hiện 6 tỉnh là: Gia Định, Chợ Lớn (lập năm 1876), Tân An (lập năm 1854), Tây Ninh (lập năm 1900), Gò Công (lập năm 1900) và Tân Bình (lập năm 1944).

Năm 1956, tỉnh Chợ Lớn sáp nhập với tỉnh Tân An trở thành tỉnh Long An, tỉnh Gò Công sáp nhập với tỉnh Mỹ Tho trở thành tỉnh Định Tường...[19]

Thời VN Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Phân phân chia hành chính tỉnh Gia Định 1973. Đô trở thành Thành Phố Sài Gòn nằm trong lòng tuy nhiên ko dựa vào tỉnh Gia Định

Năm 1956, bên dưới thời VN Cộng hòa, Gia Định là một trong những vô 22 tỉnh của Nam Sở (tức Nam Kỳ lục tỉnh), ko kể Đô trở thành Thành Phố Sài Gòn. Năm 1957, tỉnh Gia Định bao gồm với 6 quận, 10 tổng và 61 xã:

  • Quận Gò Vấp có một tổng Bình Trị Thượng; quận lỵ: Hạnh Thông Xã.
  • Quận Tân Bình có một tổng Dương Hòa Thượng; quận lỵ: xã Phú Nhuận.
  • Quận Hóc Môn với 2 tổng: Q. Bình Thạnh Trung, Long Bình; quận lỵ: Thới Tam Thôn.
  • Quận Thủ Đức với 2 tổng: An Bình, An Điền; quận lỵ: Linh Đông Xã.
  • Quận Nhà Bè có một tổng Bình Trị Hạ; quận lỵ: xã Phú Xuân Hội.
  • Quận Bình Chánh với 3 tổng: Long Hưng Thượng, Long Hưng Trung, Tân Phong Hạ; quận lỵ: xã Bình Chánh.

Năm 1970, Gia Định phân thành 8 quận, ngoài các quận bên trên còn tồn tại thêm:

  • Quận Quảng Xuyên
  • Quận Cần Giờ

Năm 1974, tỉnh Gia Định với 8 quận, 74 xã, 351 ấp với cùng một.422.653 dân.

Sau năm 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Sau sự khiếu nại 30 tháng bốn năm 1975, mon 5 năm 1975, tỉnh Gia Định (ngoại trừ 2 quận: Cần Giờ và Quảng Xuyên) được sáp nhập với Đô trở thành Thành Phố Sài Gòn và 1 phần những tỉnh Long An, Bình Dương, Hậu Nghĩa nhằm trở nên thành phố Thành Phố Sài Gòn - Gia Định.

Đến ngày 2 mon 7 năm 1976, TP. Hồ Chí Minh Thành Phố Sài Gòn - Gia Định được đầu tiên thay tên trở thành Thành phố Sài Gòn.

Phân phân chia hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1897[sửa | sửa mã nguồn]

Toàn tỉnh Gia Định được phân thành 18 tổng:

  1. Tổng An Bình bao gồm 8 làng: An Phú, Bình Lợi, Q. Bình Thạnh, Bình Trưng, Đông Phú, Mỹ Thủy, Phú Thọ, Tân Lập
  2. Tổng An Điền bao gồm 9 làng: Bình Quới Đông, Bình Thái, Bình Thọ, Linh Chiểu Đông, Linh Chiểu Tây, Linh Chiểu Trung, Trường Thọ, Xuân Trường, Xuân Vinh
  3. Tổng An Thành bao gồm 9 làng: An Thạnh, Hưng Thạnh, Long Tân, Phước Khánh, Phước Trường, Tân Điền, Trường Cửu, Trường Lộc, Tuy Thạnh
  4. Tổng An Thịt bao gồm 5 làng: An Thạnh, Bình Khánh, Khánh Độ, Sài Tân, Vạng Phước
  5. Tổng An Thổ bao gồm 10 làng: Bình Chánh, Bình Chiểu, Bình Đức, Bình Đường, Bình Phú, Bình Phước, Bình Thủy, Bình Triệu, Đông An, Dĩ An
  6. Tổng An Thủy bao gồm 14 làng: An Nhơn, Bình Thắng, Bình Thung, Đông Minh, Đông Tác, Đông Yên, Mỹ Hòa, Ngãi Thắng, Phong Phú, Tân Long, Tân Phú, Tân Nhơn, Tân Ninh, Tân Quới
  7. Tổng Q. Bình Thạnh Hạ bao gồm 16 làng: Mỹ Hòa, Tân Đông Thượng, Tân Đông Trung, Tân Hội, Tân Hưng, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Thượng, Thới An, Thới Hòa, Thuận Kiều, Trung Chánh Tây, Trung Chánh, Trung Hưng, Xuân Hòa, Xuân Thới Tây, Vĩnh Lộc
  8. Tổng Q. Bình Thạnh Trung bao gồm 17 làng: An Hòa, Bình Lý Đông, Bình Lý, Bình Nhan, Bình Xuân, Hội Thạnh, Mỹ Thạnh, Phú Lợi, Tân Đông, Tân Mỹ Đông, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây, Thạnh Hòa, Thạnh Phú, Thạnh Yên, Thới Thạnh, Thới Thuận
  9. Tổng Bình Trị Thượng bao gồm 16 làng: An Hội, An Lộc Đông, An Lộc, An Nhơn Xã, An Phước, An Thạnh Trung, An Xuân, Bình An Đông, Bình Hòa Xã, Bình Lợi Trung, Bình Quới Tây, Hanh Phú, Hanh Thông Tây, Hanh Thông Xã, Quới An, Thạnh Đa
  10. Tổng Bình Trị Hạ bao gồm 9 làng: Phú Hội, Phú Mỹ Tây, Phước Hải, Phước Long Đông, Phước Thành, Phước Thới, Phú Xuân Đông, Tân Qui Đông, Tân Thuận Đông
  11. Tổng Bình Trị Trung bao gồm 5 làng: An Lợi Đông, An Lợi Xã, Bình Khánh, Phú An, Phú Mỹ
  12. Tổng Cần Giờ bao gồm 6 làng: Cần Thạnh, Đông Hòa, Long Thạnh, Lý Nhơn, Tân Thạnh, Thạnh Thới
  13. Tổng Dương Hòa Hạ bao gồm 12 làng: Đức Hưng, Long Kiểng, Long Phước, Long Thạnh Tây, Long Thới Đông, Mỹ Đức, Nhơn Mỹ, Nhơn Ngãi, Phong Lộc, Phú Lễ, Phước Thạnh, Thới Hiệp
  14. Tổng Dương Hòa Thượng bao gồm 14 làng: Bình Hưng, Bình Hưng Đông, Bình Thới, Hòa Hưng, Phú Nhuận, Phú Thạnh, Phú Thọ, Tân Hòa, Tân Hòa Tây, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Nhứt, Tân Thới, Tân Trụ, Thạnh Hòa
  15. Tổng Long Tuy Hạ bao gồm 11 làng: Mỹ Khánh, Phước An, Phước Mỹ, Tân Thông, Tân Thông Đông, Tân Thông Tây, Tân Thông Trung, Tỉnh Thái Bình Hạ, Tỉnh Thái Bình Thượng, Trung Lập, Vĩnh An Tây
  16. Tổng Long Tuy Thượng bao gồm 14 làng: Phước Ninh, Tân Phú Trung, Tân Thới Đông, Tân Thới Nhì, Tân Thới Tam, Tân Thới Tây, Tân Thới Trung, Tân Thới Tứ, Thái Sơn, Thới Tam Đông, Vĩnh Cư, Vĩnh Phước, Xuân Thới, Xuân Thới Đông
  17. Tổng Long Tuy Trung bao gồm 6 làng: An Nhơn Tây, Mỹ Hưng, Nhuận Đức, Phú Đức, Phú Hòa Đông, Phú Thạnh
  18. Tổng Long Vĩnh Hạ bao gồm 11 làng: Chí Thạnh, Ích Thạnh, Long Đại, Long Hậu, Long Sơn, Long Tuy, Mỹ Thạnh, Phước Hậu, Phước Thiện, Phước Thới, Vĩnh Thuận.

Năm 1939[sửa | sửa mã nguồn]

Tỉnh Gia Định được phân thành 4 quận:

1. Quận Gò Vấp với 3 tổng với 37 làng:

  • Tổng Q. Bình Thạnh Hạ bao gồm 15 làng: Mỹ Hòa, Tân Đông Thượng, Tân Đông Trung, Tân Hưng, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Thượng, Thới An, Thới Hòa, Thuận Kiều, Trung Chánh, Trung Chánh Tây, Trung Hưng, Xuân Hòa, Xuân Thới Tây, Vĩnh Lộc
  • Tổng Bình Trị Thượng bao gồm 13 làng: An Hội, An Lộc Đông, An Lộc, An Nhơn Xã, An Xuân, Bình Hòa Xã, Bình Quới Tây, Hanh Phú, Hanh Thông Tây, Hanh Thông Xã, Quới An, Thạnh Mỹ An, Thạnh Phước
  • Tổng Dương Hòa Thượng bao gồm 9 làng: Bình Hưng Đông, Bình Hưng, Chí Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Nhứt, Tân Thới Hòa, Tân Trụ.

2. Quận Hóc Môn với 4 tổng với 24 làng:

  • Tổng Q. Bình Thạnh Trung bao gồm 10 làng: An Phú, Bình Lý, Đông Thạnh, Hòa Phú, Mỹ Bình, Nhị Bình, Paris Tân Qui, Tân Mỹ Đông, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây
  • Tổng Long Tuy Hạ bao gồm 5 làng: Phước An, Phước Mỹ, Tân An Tây, Tân Thông Trung, Trung Lập
  • Tổng Long Tuy Thượng bao gồm 9 làng: Phước Ninh, Tân Hiệp, Tân Phú Trung, Tân Thới, Tân Thới Nhì, Tân Thới Tứ, Tân Xuân, Vĩnh Cư, Xuân Thới Sơn
  • Tổng Long Tuy Trung bao gồm 5 làng: An Nhơn Tây, Mỹ Hưng, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, Phú Thạnh.

3. Quận Thủ Đức với 6 tổng với 43 làng:

  • Tổng An Bình bao gồm 6 làng: An Đông Xã, An Phú, Bình Khánh, Bình Trung, Đông Phú, Thạnh Mỹ Lợi
  • Tổng An Điền bao gồm 7 làng: Bình Quới Đông, Bình Thái, Bình Thọ, Linh Chiểu Trung, Linh Chiểu, Trường Thọ, Xuân Hiệp
  • Tổng An Thành bao gồm 6 làng: Long Tân, Phú Hữu, Phước Trường, Tân Điền, Trường Khánh, Trường Lộc
  • Tổng An Thổ bao gồm 8 làng: Bình Chánh, Bình Chiểu, Bình Đức, Bình Đường, Bình Phú, Bình Triệu, Đông An, Dĩ An
  • Tổng An Thủy bao gồm 10 làng: Bình Thắng, Bình Thung, Đông Tác, Đông Yên, Hòa Hiệp, Phong Phú, Tăng Phú, Tân Hóa, Tân Nhơn, Tân Ninh
  • Tổng Long Vĩnh Hạ bao gồm 6 làng: Ích Thạnh, Long Thuận, Long Hòa, Mỹ Thạnh, Phước Hòa, Tỉnh Thái Bình.

4. Quận Nhà Bè với 4 tổng với 19 làng:

  • Tổng An Thịt bao gồm 3 làng: An Thới Đông, Bình Khánh, Tam Thôn Hiệp
  • Tổng Bình Trị Hạ bao gồm 5 làng: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân QuiĐông, Tân Thuận Đông
  • Tổng Cần Giờ bao gồm 5 làng: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Lý Nhơn, Tân Thạnh
  • Tổng Dương Hòa Hạ bao gồm 6 làng: Hiệp Phước, Long Đức Đông, Long Kiển, Nhơn Đức, Phú Lễ, Phước Lộc.

Năm 1955[sửa | sửa mã nguồn]

1. Quận Thủ Đức với 19 làng:

Xem thêm: đệ nhất mỹ nhân

  • Tổng An Bình với 05 làng: Bình Trưng, Thạnh Mỹ Lợi, Phú Hữu, An Phú và An Khánh Xã
  • Tổng An Điền với 04 làng: Linh Xuân Thôn, Phước Long Xã, Linh Đông Xã và Tăng Nhơn Phú;
  • Tổng An Thổ với 03 làng: An Bình Xã, Hiệp Bình Xã và Tam Bình Xã
  • Tổng An Thủy với 03 làng: Bình An, Đông Hòa Xã và Tân Đông Hiệp
  • Tổng Long Vĩnh Hạ với 04 làng: Long Thạnh Mỹ, Long Trường, Long Phước Thôn và Long Bình.

2. Quận Nhà Bè với 11 làng:

  • Tổng Bình Trị Hạ với 05 làng: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân Quy Đông và Tân Thuận Đông
  • Tổng Dương Hòa Hạ với 06 làng: Long Kiểng, Phước Lộc Thôn, Nhơn Đức, Long Đức, Hiệp Phước và Phú Lễ.

3. Quận Hóc Môn với 27 làng:

  • Tổng Q. Bình Thạnh Trung với 07 làng: Đông Hưng Thuận, Tân Đông Thượng, Đông Thạnh, Nhị Bình, Tân Thới Hiệp, Thới Tam Thôn và Trung Mỹ Tây
  • Tổng Long Bình với 06 làng: Tân Hiệp, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Nhì, Tân Thới Trung, Xuân Thới Sơn và Xuân Thới Thượng
  • Tổng Long Tuy Thượng với 06 làng: Phước Vĩnh Ninh, Tân Phú Trung, Bình Mỹ, Tân Hòa, Tân Thạnh Đông và Trung An
  • Tổng Long Tuy Trung với 04 làng: An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông và Phú Mỹ Hưng;
  • Tổng Long Tuy Hạ với 04 làng: Tân An Hội, Phước Hiệp, Thái Mỹ và Trung Lập.

4. Quận Gò Vấp với 15 làng:

  • Tổng Bình Trị Thượng với 08 làng: An Nhơn Xã, An Phú Đông, Bình Hòa Xã, Thạnh Lộc Thôn, Hanh Thông Xã, Thạnh Mỹ Tây, Thông Tây Hội và Quới Xuân
  • Tổng Dương Hòa Thượng với 07 làng: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Hòa, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì và Vĩnh Lộc.

Năm 1974[sửa | sửa mã nguồn]

  • Quận Bình Chánh bao gồm 15 xã: An Lạc, An Phú, An Phú Tây, Bình Chánh, Bình Hưng, Bình Trị Đông, Đa Phước, Hưng Long, Phong Đước, Qui Đức, Tân Kiên, Tân Nhựt, Tân Quý Tây, Tân Tạo, Tân Túc.
  • Quận Cần Giờ bao gồm 5 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An, Tân Thạnh.
  • Quận Gò Vấp bao gồm 7 xã: An Nhơn Xã, An Phú Đông, Bình Hòa Xã, Thạnh Lộc Thôn, Hanh Thông Xã, Thạnh Mỹ Tây, Thông Tây Hội.
  • Quận Hóc Môn bao gồm 12 xã: Đông Hưng Tân, Đông Thạnh, Nhị Bình, Tân Hiệp, Tân Thới Hiệp, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Nhì, Tân Thới Trung, Thới Tam Thôn, Trung Mỹ Tây, Xuân Thới Sơn, Xuân Thới Thượng.
  • Quận Nhà Bè bao gồm 9 xã: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân Quy Đông, Tân Thuận Đông, Long Kiểng, Phước Lộc Thôn, Nhơn Đức, Long Đức.
  • Quận Quảng Xuyên bao gồm 4 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp.
  • Quận Tân Bình bao gồm 7 xã: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Phú, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì, Vĩnh Lộc.
  • Quận Thủ Đức bao gồm 15 xã: Tam Bình Xã, Long Bình, Long Phước Thôn, Long Thạnh Mỹ, Bình Trưng, Thạnh Mỹ Lợi, Phú Hữu, An Phú, Linh Xuân Thôn, Phước Long Xã, Linh Đông Xã, Long Trường, Tăng Nhơn Phú, Hiệp Bình Xã, Phước Bình.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • TP Hồ Chí Minh
  • Gia Định Thành
  • tỉnh Gia Định
  • Lịch sử Thành Phố Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
  • Lịch sử hành chủ yếu Thành phố Hồ Chí Minh

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trịnh Hoài Đức, Gia Định trở thành thông chí in vô Tổng luyện dư địa chí Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bạn dạng Thanh Niên, 2012.
  • Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu (phần Tiền biên). Nhà xuất bạn dạng Văn học tập, 2002.
  • Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam nhất thống chí (quyển 31) in vô Tổng luyện dư địa chí Việt Nam (tập 2). Nhà xuất bạn dạng Thanh Niên, 2012.
  • Nguyễn Đình Đầu,Địa lý lịch sử hào hùng Thành phố Hồ Chí Minh" in vô Địa chí văn hóa truyền thống TP. TP HCM (tập 1). Nhà xuất bạn dạng Tp. TP HCM, 1987.
  • Huỳnh Minh, Gia Định xưa, Nhà xuất bạn dạng Văn hóa - tin tức, 2006.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Theo Nguyễn Đình Đầu, tr. 143.
  2. ^ Theo điều của Lê Quý Đôn, thì lưu dân Việt vẫn nên Chịu đựng nhiều thách thức và gian truân cho tới cuộc kế tiếp sinh ấy, vì thế khi bấy giờ tức thì bên trên vùng khu đất Thành Phố Sài Gòn thời buổi này "từ những cửa ngõ đại dương Cần Giờ, Soài Rạp, Cửa Tiểu, Cửa Đại toàn là rừng rậm rạp mặt hàng bao nhiêu ngàn dặm" (Phủ biên tạp lục, luyện 1. Nhà xuất bạn dạng Khoa học tập xã hội, 1977, tr. 345).
  3. ^ Gia Định trở thành thông chí, "Cương vực chí" (in vô sách ở mục xem thêm, tr. 172-173). Chữ vô ngoặc là của những người biên soạn.
  4. ^ Xem Gia Định trở thành thông chí (Cương vực chí, tr. 174) và Quốc triều sử toát yếu (phần Tiền biên, tr. 38).
  5. ^ Xem Gia Định trở thành thông chí (Cương vực chí, tr. 177) và Quốc triều sử toát yếu (phần Tiền biên, tr. 43).
  6. ^ Lúc quân Tây Sơn vô Nam, theo thứ tự với những quan liêu trấn thủ Gia Định là: Đỗ Nhà Trập, Đặng Văn Chơn, Nguyễn Văn Lữ và Phạm Văn Tham (theo Huỳnh Minh, tr. 27).
  7. ^ Quốc triều sử toát yếu, phần Chính biên, tr. 27.
  8. ^ a b c Nguyễn Đình Đầu, tr. 196.
  9. ^ Các căn nhà nghiên cứu và phân tích địa lý lịch sử hào hùng thấy rằng Thành Phố Sài Gòn vẫn chính là "thành phố" kể từ Khi tướng tá Nguyễn Cửu Đàm xây lũy Bán Bích năm 1772...Đến năm 1698, thì Thành Phố Sài Gòn vẫn trở thành thương cảng và trở thành điểm đô hội rồi (theo Nguyễn Đình Đầu, tr. 186). Xem tăng trang: Thành phố Sài Gòn.
  10. ^ Nguyễn Đình Đầu, tr. 195.
  11. ^ Huỳnh Minh, Gia Định xưa, tr. 12.
  12. ^ Quốc triều sử toát yếu, phần "Chính biên", tr. 96.
  13. ^ Nguyễn Đình Đầu, tr. 155.
  14. ^ Theo Nguyễn Đình Đầu, tr. 201.
  15. ^ Theo Đại Nam nhất thống chí (quyển 31, tỉnh Gia Định, mục "Dựng đặt điều và diên cơ hội, tr. 1148) và Huỳnh Minh, tr. 14.
  16. ^ Theo Quốc triều sử toát yếu (tr. 205) và Nguyễn Đình Đầu (tr. 209).
  17. ^ a b c Theo Đại Nam nhất thống chí, quyển 31 (tr. 1148).
  18. ^ Xưa là phủ Tân Bình, được thực dân Pháp nâng trở thành tỉnh vào trong ngày 11 mon 5 năm 1944 (Huỳnh Minh, tr. 22).
  19. ^ Phần "Dưới thời Pháp thuộc" địa thế căn cứ theo đòi Huỳnh Minh, tr. 19-22.